Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 240 բառահոդված (էջ 15/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿ (-ի) «կրակ, հուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-) հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր, կրակակալ, կրակարան, կրակետող, կրակատուն, կրակապաշտ, կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
gúal
«ածուխ»
հ. իսլ.
kol
«փայտածուխ»
մ. վ. գ.
kole
«փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399; Климов, ЭСКЯ 180
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՈՎԻԼ «դուրս ընկնել, պայթել (աչքի մասին)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՋԱԼ «կղկղալ, ձայն արձակել (կաքավի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն կազմություն, որի հիմքերը թերեւս հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկջաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կռունկ
լիտվ.
girgždėti
«ճռնչալ»
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԶՈՐ (հազորան, հազուրան) «սինձի պտուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. xazūrā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱՂ I «կից, միասին, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-n- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-na-)
«կապել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաղորդ, հաղորդակից, հաղորդեմ (-իմ), հաղորդակցութիւն, դիւահաղորդ, զուգահաղորդութիւն, զուարճահաղորդ, հաղորդութիւն, հաղորդատուփ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ II -ի, -աց «սեռական օրգան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b- «համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sάpa-
«առնանդամ»
լատ.
sōpiō
«առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄԳՈՅՆ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hamgōnak
փոխատու լեզու՝ մանիք. մ. պ. hamgōnag
հանգոյն-ի հետ միասին
Մատենագիտություն
H. AG 176; Աճ. ՀԱԲ 37
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԱՊԱԶ «միշտ, շարունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hama-pāza (*hana-pāza)
Հիւբշմանը (AG 463) եւ նրա հետեւողութեամբ Պոկոռնին (Pok. IEW 907), համարում են բնիկ՝ հին-ի հետ միասին։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 35) առանձնացնում է հանա-ն եւ համարում իրանական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանապազաբուխ, հանապազախաւս, հանապազաստուր, հանապազորդ, հանապազորդել, հանապազար, հանապազարտեայ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 230; H. AG 463; Pok. IEW 907; Աճ. ՀԱԲ 35
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԵՐՁ (-ի, -ո) «զգեստ, հագուստ, շոր, լաթ, պատրաստություն, զարդ, միասին»
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԵՒԱՆ «հարեւան, դրացի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. haδ- «միասին»
փոխատու լեզու՝ ավ. haδa- «միասին»
փոխատու լեզու՝ պ. avan «ավան»
իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած: հմմտ. մ. պ. haδ-, աւ. haδa- «միասին» եւ հայ. (-հրան.) -եւան (իջեւան, օթեւան), պ. avan «աւան»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57
Տե՛ս նաեւ