Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՆՏԻՏՕՐԱՅ
(կանտիտօր, կանտիտայ, կանդիտօրայ, կենդիտորայ, կանդիտարայ)
«թագավորական զինակիր եւ շքախմբապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. candidatoria
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԵՐՏ
(-ի, -ից)
(թրք. կարպետ)
«շորի կտոր, լաթ, ցնցոտի, քուրձ, կապերտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա կապ բառի հետ։ Հնարավոր է մ. լատ. carpīta-ի (> անգլ. carpet «գորգ») աղբյուրը համարել հայ. բարբ. մի ձեւ, բայց քիչ հավանական է կապը «գորգ» նշանակող սլավոնական բառերի հետ (հմմտ. ռուս. ковер):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապերտոց,
կապերտավրան,
կապերտագործ,
կապերտագործութիւն,
կապերտաթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. լատ.
carpīta
> անգլ. carpet «գորգ»
ռուս.
ковер
Տե՛ս նաեւ
Էջ 385, սյունակ 1
ԿԱՊԻՏՈՆ
(կապիտոյն, կապետոն)
«գլխահարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. *καπιτον (κάπιτα)
փոխատու լեզու՝ լատ. capitum
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 525
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՌՔ
(-աց)
(հազվադեպ` -ի, -ից)
«կառք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. carrus
փոխատու լեզու՝ հուն. κάρρον
կա նաեւ սրանից փոխառված հուն. κάρρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառավար,
կառավարել,
կառաւետ,
կառամարտիկ,
կառանշան,
կառապետ,
կառամուտ,
կառապան,
կառաւոր,
խաչակառք,
մարտակառք,
ոսկիակառք,
սայլակառք,
կառախումբ,
կառավարիչ,
կառավարչական,
կառատուն,
դիակառք,
հանրակառք,
շոգեկառք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՍԱՊԱՆ
(կատեպան, կատպան)
«քաղաքապետ, կուսակալ, այգեպան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բյուզ. հուն. κατεπάνω
փոխատու լեզու՝ մ. լատ. catapanus
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
II
«կարողություն, ուժ, սաստկություն, շատություն, հնարավորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. karī
«ակտիվություն»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kar
«ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Ջահ. ՀԼՊ 528։ Մեյեն եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 542) համեմատում են սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ» բառի հետ։ Բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «ծանր» արմատից (հուն. βριαρος «ուժեղ», հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք») ծագելու դեմ է խոսում ապիկար տիպի կազմությունը, որ ակնհայտ իրանական բնույթ ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարաւոր,
կարատրիլ,
կարութիւն,
կարի,
կարեպետ,
կարեվէր,
կարեւոր,
տկար,
տկարանալ,
անկար,
անկարելի,
ապիկար,
տկարակազմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kaδi (kaδe)
«շատ, կարի, հույժ»
հուն.
βριαρος
«ուժեղ»
հ. իռլ.
brīg
«ուժ, հզորություն, արժեք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 528;
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՊԵՏ
(-ի, -աց (°))
«առաջնորդող, առաջնընթացիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարապետել,
կարապետութիւն,
կարապետական,
կարապետային,
նախակարապետ
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՍ
(ուշ՝ -ոյ, -ի)
«կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. xaraci
փոխատու լեզու՝ իրան.
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի,
կարասեկիր,
կարասապան,
գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546;
Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՒԱՆ
(կարեւան, ուշ՝ կարուան, քաւրվան)
«քարավան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kāravān
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kārvān
փոխատու լեզու՝ պ. kārvān
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարաւանապետ
Մատենագիտություն
H. AG 167;
Աճ. ՀԱԲ 547
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՍ
«մի կոչում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. gawwās
«նետաձիգ, աղեղնավոր, զինված ծառա»
Ըստ Աւագյանի (ՎԱԲ 142-143), տեքստը Ս. Բարխուդարյանի ընկալմամբ պետք է կարդալ ոչ թե որդի Աշոտի կաւասն..., այլ որդի Աշոտկա, վասն ոչ գոլո..., այսինքն՝ կաւաս-ը համարվում է կեղծ բառ:
Մատենագիտություն
ՎԱԲ 142-143
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։