Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱԿ
(-ի, -աց)
«ծածկաւոր պատգարակ, գահաւորակ, ծածկաւոր կառք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dēspak
փոխատու լեզու՝ հրեբերեն dīspaq
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` *dēspak. հմմտ. հրեբերեն (<իրան.) dīspaq։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հրեբերեն
dīspaq
փոխառյալ իրանականից
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԵԶ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī
«թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti
«դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos
«պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՊԻՐՀ
(դժպիհ-)
«ժպիրհ, հանդուգն, անպատկառ»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՄԻՇԿ
(դմիշխ-)
«պողպատյա սուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. Dimišk
«Դամասկոս քաղաքի անունից»
արաբ. Dimišk (Դամասկոս) քաղաքի անունից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 674
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆՈՐ
««պատգարակ կամ մահիճ կամ դափոխս» (՞) (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կեղծ բառ՝ ստացված դնոց ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 361
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԶ(Ն)
«քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh-
«շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ,
դոյզնաբար,
դոյզնաքնեայ
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒԴԱՆ
(դուդաս, դուպան, դուդական, դութական)
«(ս)պառական (պատառական)» կամ «թակարդ (ապատ, ապետ)»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒԼ
«դադար, հանգիստ, պատվեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhūl-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhūl-՝ *dheu- «պտտվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղլալ,
դղալ,
անդուլ,
անդուլութիւն,
գործադուլ,
գործադուլաւոր,
դասադուլ,
հացադուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dvelja
«պահել, մնալ»
հ. վ. գ.
twallen
«պահել, ուշացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 682
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՆՉԵԼ
(-իլ)
«թնդացնել, դողդոջացնել», «ականջը կանչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrēn-
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhrēnkiō-)
Աճառյանը համարում է հայկական բնաձայնական կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնչիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
drēch
««երգ, պատմութիւն»»
<*dhrenkta
սլովեն.
drok
««սանդղակոթ, թակ»»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 256;
Աճառյանը (ՀԱԲ) 689
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։