Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 15 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՍՏ «անտեղյակ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել, կշռադատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *n-med-to) *n ժխտական նախամասնիկով
*d>t *tt ստ անցումով (*med- > հայ. միտ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեստութիւն
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՆ I (-ի, -ից) (ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով) «բոլոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մեկ, միասին, հետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smto-) -ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն, ամենագետ, ամենաբժիշկ, ամենազատ, ամենաբար, ամենացոյց, ամենաշնորհող, ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում, ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր, ամենիմաստ, ամենողորմ, ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. samá «մեկը»
հուն. άμο- «միասին»
գոթ. sums «մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՍ (-ոյ, -եան) (ներգ. յամսեան) «ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հայերենի ա- հաւելուածը բացատրւում է կամ որպէս ամ «տարի» բառի ազդեցութիւն կամ որպէս նախնական կոկորդայինի արտացոլում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամսագլուխ, ամսատուր, ամսամուտ, ամսաւրեայ, ամսական, ամսակէս, ամսային, ամսատան, ամսանահանջ, ամսապակաս, երեքամսեայ, եռամսեայ, եւթնամսեայ, նորամսութիւն, չորեքամսեայ, երկամսեայ, կիսամսեայ, վեցամսեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māsa «լուսին, ամիս»
հուն. հռն. μείς
դոր. μής
լատ. mēnsis
ռուս. месяц «ամիս»
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 157-158
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՐ ԱԼ ՄՈՒՄՆԻՔ «խալիֆ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. amīr-al-mūminīn «հավատացյալների գլխավոր»
Մատենագիտություն
H. AG 262; Աճ. ՀԱԲ 158
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՐԱՅ (-ի, -ից, այլն` -իք, -եաց, -աց) «մահմեդական իշխան, տիրակալ, կուսակալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. amīrā < արաբ. amīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամիրայական, ամիրայապետել
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 158
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՐՍՊԱՍԱԼԱՐ «գլխավոր սպասալար»
Ստուգաբանություն
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄԼԱՆ «մի զգեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. āmlōn
Աղբյուր՝ ասոր. āmelā
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 159
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈԼ (-ի, -ից, -աց) (ամոլի) «լծակից, լծորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sm-poliio-) *sm- «միասին, համա-» եւ *pel- «քշել»
Կազմութեան համար հմմտ. ամուլ` *n-polō-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնամոլ(ի), գառնամոլք, ամոլաջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pellō «խփել, հրել, քշել»
լատ. opilio «հովիվ < ոչխար քշող» ((*owi-pilio))
Տե՛ս նաեւ
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՂ (ամոս «ողորմած») «ողորմածութիւն» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
աղավաղված փոխառությու՞ն
Էջ 46, սյունակ 1 Էջ 46
ԱՄՈՒՍԻՆ (-ոյ) «ամուսին՝ կնոջ մարդ կամ մարդու կին, հասակակից, ժամանակակից»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *euk- «սովորել, ընտելանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *som-euk-՛en-) ամ- եւ -ին մասնիկներով
ամ- եւ -ին մասնիկներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամուսնանալ, ամուսնակից, ամուսնասէր, ամուսնատոր, ամուսնութիւն, վաղամուսնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ուսանիլ
հ. հնդկ. úcyati «սովոր է, ընտելացած է»
ռուս. учить «սովորեցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161
Տե՛ս նաեւ