Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 249 բառահոդված (էջ 15/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌՆԵԼ (յարեայ, արի՛) «վեր կենալ, կանգնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել, յարուցիչ, յարութիւն, չյարութիւն, վաղայարոյց, դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rnoti
«բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ.
ar-
«շարժ(վ)ել»
հուն.
όρνυμαι
«բարձրանում է»
լատ.
orior
«բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՐ «կից, կցված, միացած, նման, հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «կցել, միացնել, հարմարեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարել, յարեցուցանել, յարնչիլ, յարեւնալ, յարեւումն, միայար, մշտայար, շարայարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρμός
«կցվածք, հոդ»
լատ.
arma
«զենք, գործիք»
հ. սլ.
yarmo
«լուծ»
թոխ. B
yarm
«չափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Pok. IEW 58
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՈՒԼ (յաղ-) (յեղել «ծռել, թեքել») «փոխել, դարձնել, վերածել, թարգմանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «շարժել»
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «շրջ(վ)ել»
բուն աղբյուրը չի հավաստվում, դժվարություններ է հարուցում: Ամենից հավանական է համարվում հատկացումը կամ *el- «շարժել» արմատին, որից եղանիլ եւ եղանել, կամ *kuel- «շրջ(վ)ել» արմատին, որից հուն. πέλω, πέλομαι «շարժ(վ)ել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղումն, յեղափոխ, յեղափոխել, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակացուն, (յ)եղանակ, յեղանակել, յեղանակաւոր, (յ)եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, յեղյեղումն, անյեղյեղ, յեղաշրջութիւն, յեղաշրջումն, յեղափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πέλω, πέλομαι
«շարժ(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՌ «իրար կողքի շարված, ընդելուզված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ser-s-)
«շարել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեռուլ, յեռել, յեռումն, մարգարտայեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarat
«թել»
հուն.
εἴρω
«շարել, ընդելուզել»
լատ.
sero
«հյուսել, միացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 396
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅԻՐԵԼ «միացնել, շարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser- «շարել, միացնել»
հնդեւրոպական արմատից, որից յեռուլ (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՂԴՈՂԴ -ի, -աց (յողդյողդ) «խախուտ, շարժուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oldh-)
Կրկնավոր կազմություն՝ յողդ արմատից, որ թերեւս ծագում է յ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յողդողդել, յողդողդուն, անյողդողդ
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԶ -ի, -ից «որոնում, ծփանք, խռովք, հույզ, շփոթություն, աղմուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *yōz
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուզել, յուզումն, յուզախնդիր, յուզական, ուզենալ, մտայոյզ, պահայոյզ, ջրայոյզ, բբայոյզ, բազմայոյզ, խռովայոյզ, հողմայոյզք, մաղձայոյզ, նորայոյզիչ, յուզմունք, յուզումնալից, սրտայոյզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
yaozaiti
«շարժվում է, տատանվում է, ծփում է»
հ. պ.
yaudatiy
«շարժվել»
Մատենագիտություն
H. AG 199; Աճ. ՀԱԲ 403-404
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈՅԼ (յուլ, յող), ուշ՝ -ի, -ից «ծույլ, դանդաղաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «սողալ, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուլանալ, յուղանալ, յուլութիւն, յուղութիւն, յուղալ, յողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarati
հ. հոլ.
selid
«սողում է, սողոսկում է»
լիտվ.
seleti
«սողոսկել, դանդաղ շարժվել»
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴ «առատ, առատահոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) j- նախածանցով, *-dh- աճականով
j- նախածանցով` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդել, յորդաբուխ, յորդագոյն, յորդագութ, յորդալոյս, յորդախաւս, յորդութիւն, յորդահոս, յորդիչ, բազմայորդ, մախսայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴՈՐ «եռանդուն, պատրաստակամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով եւ -որ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդորել, յորդորակ, յորդորութիւն, յորդորումն, բազմայորդոր, կամայորդոր, մարտիրոսայորդոր, քբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ