Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂՁ
(-ի, -ից)
«իղձ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhelg'h)
եթե Պետերսոնը (Ar. u Arm. Stud., 128) ճիշտ է համեմատում օս. bālun «ցանկանալ, ձգտել» ու լիտվ. balvas «նուէր» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *bhel- արմատը (*bhelg'h > բաղձ)։ իրանագետ Աբաեւը հակված է օսական ձեւը հանգեցնելու հնդեւրոպական *vel- «ցանկանալ» արմատին՝ ենթադրելով իրան. v>ou. b անսովոր անցում (v-ի ուժեղացում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղձանալ,
բաղձանք,
բաղձալի,
բազմաբաղձ,
բազմաբաղձիկ,
երեքբաղձեան,
մեծաբաղձ,
հայրենաբաղձութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
bālun
«ցանկանալ, ձգտել»
լիտվ.
balvas
«նուէր»
Մատենագիտություն
Ar. u Arm. Stud. 128;
Աբաեւ, ИЭСОЯ 248
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅԱՍՏ
««եթե արասցես ապստամբութիւն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ ձեւեր։ Աճառյանի բերած (ՀԱԲ 1, 402) այս ձեւի դիմաց ԲՀ-ում ավելի հաճախ է հանդիպում բայասա ձեւը` «եթե արասցես ապստամբութիւն» մեկնությամբ։ նույն ԲՀ-ում հանդիպում է նաեւ բայասա «զօրութիւն ի զօրութենէ» բառահոդվածը։
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 402
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅՑ
«բայց, սակայն միայն», բայց ի «բացի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)e(g'h)-
«բացի»
բաղարկությո՞ւն
Հավանաբար կապված է բաց (բաց ի, ի բաց) ձեւի հետ, բայց հնչյունական համապատասխանութիւնը չի բացատրված։ Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *b(h)e(g'h)- «բացի» նախաձեւի հետ (բաղարկությո՞ւն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆԳՆ
(բանկն)
«առասպել, հեքիաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խօսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan
«հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan
«դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna
«արգելել»
Էջ 117, սյունակ 1
ԲԱՆՊՕՏ
(բօնպօտին, բօնբօն)
«պասպայիճ, բազմոտիկ (բոյս)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ լատ. polypodium
փոխատու լեզու՝ ֆր. polypode
փոխատու լեզու՝ անգլ. polypody
լատ. polypodium-ի (ֆր. polypode, անգլ. polypody) հետ կապուած աղաւաղուած ինչ-որ ձեւ
Էջ 118, սյունակ 1
ԲԱՌԱ(Ն)Չ/Զ
(բառաչ)
«բառաչ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն: բառանչ/զ եւ բառաչ ձեւերը տրված են առանձին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բառանչել,
բառաչել,
բառանչ/զիւն,
բառաչումն,
անբառաչ,
միաբառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 413
Էջ 119, սյունակ 1
ԲԱՍՏԻԿ
««աղեկ, լավ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է բախտ բառի բաստ ձեւից. ձեռագրային մի տարբերակում աղեկ-ի փոխարեն տրված է աղէտ, որ մտել է Աճառյանի ՀԱԲ-ի մեջ
Մատենագիտություն
Աճառյանի ՀԱԲ None
Էջ 119, սյունակ 1
ԲԱՍՈՒՑ
(բրբ. բատոց, պատոց)
«պատուհան. որմնախորշ, պատի դարակ»
Ստուգաբանություն ()
Աճառյանը (ՀԳԲ 176) համարում է պատոց-ի բարբառային ձեւ, բայց ՀԱԲ-ում (1, 418) այդ մասին չի խոսում
Մատենագիտություն
ՀԳԲ 176;
ՀԱԲ 418
Էջ 120, սյունակ 1
ԲԱՐԲԱ(Ն)Ջ
«ցնորաբանություն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
բարբանջ եւ բարբաջ ձեւերը տրուած են առանձին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարբա(ն)ջել,
բարբա(ն)ջանք,
բարբա(ն)ջումն (-մունք),
բարբաջողական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 421
Էջ 120, սյունակ 1
ԲԱՐԲԻԶԱԿ
(բարբիզնակ, բարբուզան, բարբուզնա, բարբուզնաւ)
«մի բոյս` ծմել (թրք.) հիրիկ»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. yarbūz
սխալ ընթերցմամբ. բրբ. ձեւը ժող. ստուգաբանութեամբ կապւում է քրդ. bari bəza «ձիւնածին» կապակցութեան հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։