Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված
· Էջ 15 / 79
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂ
-ոյ
««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պոկել, շորթել, թալանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից,
գողություն,
գողունի,
գողանք,
գողացիկ,
գողուղի,
գողումն,
գաղտագողի,
զրգողել,
մարդագող,
գողախեժ,
գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō «պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan «թալանել»
գոթ.
vulwa «գողություն, թալան»
խեթ.
ualh «խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573;
Solta, DAKIS 452
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏ
(գողկ)
««մահիճ» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis) «հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη «զամբյուղ»
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԺ
(-ի, -ից)
«բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել,
գուժկան,
գուժումն,
գուժխն,
գուժատուր,
գուժիկ,
հրապարակագոյժ,
մահագոյժ,
աշխարհագոյժ,
դառնագոյժ,
չարագոյժ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌ
II
«խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk)
(թերեւս)
«խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ,
գոռական,
գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 580-581
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՌԵԼ
II
«հնդկահավ»
Ստուգաբանություն
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՎԱՂԱԿ
(գովաղակ, դուաղակ, դըվաղակ)
«մի տեսակ խունկ»
Փոխառություն
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՐԳ
«գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka
(քիչ հավանական է)
«ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ,
գորգագործարան,
գորգավաճառ,
ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈ(Ր)ՇԱՊԱ(Ր)ԱՆԳ
«ականջօղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gauša
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«ականջ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gōš
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«ականջ»
Աղբյուր՝ իրան. *upahanga
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«կախված բան»
Մատենագիտություն
H. AG 129;
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹ
(-ոյ)
«գութ, գթություն, սեր, փափագ, աղաչանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghedh-
«միավորվել, սերտ կապված լինել, իրար հարմարվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōdh-to-)
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *ghou- «ընկալել, ուշադրություն դարձնել» արմատից՝ *ghou-to- > գութ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գթալ,
գթութիւն,
գթալի,
գթած,
գթածագոյն,
գթածագործ,
բազմագութ,
գորովագութ,
բարեգութ,
մեծագութ,
յաճախագութ,
անգութ
Նոր՝
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
gōrs
հ. անգլ.
gōd
հ. վ. գ.
guot
գ.
gut «հարմար, լավ»
հ. սլ.
ugožditi «սիրաշահել, դուր գալ»
ռուս.
выгода «օգուտ»
լատ.
faveō «լավ վերաբերվել, գթասիրտ լինել, նպաստել»
հ. իսլ.
gā «ուշադրություն դարձնել, հոգալ, հոգ տանել» (*gāwon)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։