Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4109 բառահոդված (էջ 15/411)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԹԻՌ (աթիռ) (յայթիռս կալ «ոտքի մատներին կանգնելով ուշադիր լսել» արտահայտութեան մէջ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԼ (-ոյ, տր. -ում) «ուրիշ, այլ, մի այլ, բայց, հապա, արդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «այլ, ուրիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *alio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այլազգ, այլազգի, այլակերպ, այլաբարբառ, այլագոյն, այլալեզու, այլայլ, այլայլութիւն, այլանդակ, այլուստ, յայլուր, յայլակարծուց, այլաբերաբար, այլակ, այլակաբանել, այլակութիւն, այլայլակ, անայլայլակ, այլաբանական, այլաբանօրէն, այլադաւան, այլասերերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άλλος
լատ.
alius
հ. իռլ.
aile
գոթ.
aljis
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԼՂԱՆ (էլղան, ելղան) «վասսալ թագաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թթր. eil-xān
թյուրքական աղբյուրից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 169
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՊԱՆ «ամոթ, ծաղր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն 'ayb «պարսավանք, արատ, թերություն, ամոթ»
վաղ արաբերենից (ասորաբարբառական կոյնեից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այպանել, այպանալից, այպանութիւն, այպանումն, այպանակատակ, այպանել, այպանաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՏ «այտ, թուշ, ուռչելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oid- «ուռչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այտոյլ, այտումն, այտոյց, այտշիլ, այտուցումն, այտուցակար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οιδέω
«ուռչել»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 172
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՐ I (առն, արամբ, արք, արանց) «տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr- (անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-) ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին, առնակնութիւն, առնաբար, առնագէն, առնութիւն, առնի, այրասէր, այրասիրութիւն, այրուձի, այրընտիր, այրասիրտ, այրասպան, այրալքող, այրիկ, այրուկ, բազմայր, բազմայրութիւն, իշայր, սկեսրայր, արու, արուաբար, արուագէտ, արուական, արուանալ, ար(ւ)ութիւն, արի, արիաբար, արիական, արիանալ, անարի, վատարի, արական, արամբի, արանցի, արանք, արականք
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՐԵԼ «այրել, վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āt- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ ātēr-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրելի, այրումն, այրուք, հրայրք, դյուրայրելի, այրեաց, կիսայրեաց, հրայրեաց, այրեցած, այրեցեալ, այրեցուած, անայրեցող, հրայրեցութիւն, զայրանալ, զայրադին, զայրադնէլ, զայրանք, զայրումն, զայրացկոտ, զայրացութիւն, զայրացուք, զայրացաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
atari
«կրակ»
սերբ.
vàtra
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՑ «այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais- «ցանկանալ, որոնել, այցելել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու, այցելութիւն, այցելել, այցել, յայցել, այցելականութիւն, այցառնութիւն, այցետոմս, այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳ (-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ) «անագ, կլայեկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խուռ. anagi
փոխատու լեզու՝ ակկադ. anāku
փոխատու լեզու՝ սումեր.
Ջահ. ՀԼՊ 425, այլեւ H. AG 300
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագեայ, անագել, անագազօծ, անագազօծել, անագապղինձ, անագագործ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 177