Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 263 բառահոդված (էջ 15/27)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ I (կետ, կետոս, կետոս, կիտոս), -ի, -աց, ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ «ծովային կետ (ծովային կենդանի)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κῆτος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետոսաբար, կիտակուլ, 메ծակիտեդ
Մատենագիտություն
H. AG 356; Աճ. ՀԱԲ 583
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻԹ (-ոյ) «ընտանի կենդանու տված արդյունքը (կաթ, ձու, կաթնամթերք), կթում, կթվածք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēt- «խեժ, ձյութ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯et-)
արմատից, որ կարող էր ունենալ նաեւ ավելի լայն իմաստ (հմմտ. խեժ «ծառի խեժ» եւ «անասնախեժ»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
kôda
«դալ, խեժ»
նորվ.
kvoeda
«դալ, խեժ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 408, սյունակ 1 Էջ 408
ԿԻՍ -ի, -ից «կախարդ, կախարդանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *keu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել, լսել»
Համեմատութիւնը հուն. γόης «կախարդ» բառի հետ (ՆՀԲ) կասկածելի է ձայնաւորման պատճառով. հուն. բառը ծագում է հնդեւրոպական *gou- «գոռալ, կանչել» արմատից եւ չունի -e- ձայնաւորում, որպէսզի տար կիս (*gēuk > կիս): Հնարաւոր է բառի իրանեան ծագումը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γόης
«կախարդ» կասկածելի է
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԵՄ(Ն) (ճղեմ) «կնյուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել, գնդանման բան» աճականով ձեւերի հետ
արմատի աճականով ձեւերի հետ:
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԻՌ (-ոյ) «կշեռք, կշռաքար, նժար, կշիռ, քաշ, ծանրություն, քննություն, ոտանավորի չափ, մի կենդանակերպ՝ Կշեռք, համարժեք, համարժեքորեն, համարժեքություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gišrinnu(m)
փոխատու լեզու՝ շումեր.
Փոխառություն՝ ակկադ. gišrinnu(m) (<Շումեր)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇՈՇ «էտոց, էտելու դանակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է կշտել «ժխտել» բայի հետ, բայց ի՞նչ է -ոշ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՀԱԿ (-ի, -աց) (կոխակ) «կոհակ, մեծ ալիք, լեռնակ, բլուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōhak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոհակակիր, կոհակաւէտ, կոհակումն, կոհականք, յոգնակոհակ, բազնակոհակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
kaufa
ավ.
kaofa-
մ. պ.
kōf
«լեռ»
պ.
kōha
«թումբի բարձրամաս. կենդանու սապատ»
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 620
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՍ II -ի, -ից «կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան, կուսանանալ, կուսանոց, կուսածին, կուսաստան, կուսաբար, կուսորդի, կուսութիւն, մշտակոյս, յաւէժակոյս, յաւիտնակոյս
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՍՏՂ (կոստղի (°)) «սոսնձապատ ոստ (թռչուն բռնելու համար)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷes- «ճյուղեր, սաղարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷozodo- (+ *-l-))
Տե՛ս նաեւ ոստ, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 639) նույնացնում է կոստղ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. (տոսկ.)
gjethe (հգն.)
«ճյուղեր. սաղարթ, տերեւներ»
նորվ.
kost
«ցախավել»
դան.
kost
«ցախավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 639
Տե՛ս նաեւ
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԴ (-ոյ) ««խոպան, անմշակ» (բ. «պինդ, կարծր, կոշտ, կոպիտ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. quldini
l > ր անցմամբ, որ անցել է նաեւ քարթվելական լեզուներին՝ վրաց. kordi «խոպան հող», ճան. kordi «գուղձ, հողակոշտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորդանալ, կորդել, կորդան, կորդապատառութիւն, կորդափլուրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kordi
«խոպան հող»
ճան.
kordi
«գուղձ, հողակոշտ»