Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 572, սյունակ 1
ՆՈՐ
-ոյ
«նոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *newo-
«նոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *névo-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *névo- «նոր» հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նորաբեր,
նորագին,
նորագիւտ,
նորածին,
նորակերտ,
նորանոր,
նորեկ,
նորի,
նորոգ,
նորոգել,
նորոգապէս,
լուսանորոգ,
կենդանանորոգ,
նորաբանութիւն,
նորածիլ,
նորամուծութիւն,
նորավէպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
novus
հ. հնդկ.
nava
ավ.
nava
հուն.
νέος
ռուս.
новый
«նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 476;
Աճ. ՀԱԲ 466
Էջ 572, սյունակ 1
ՆՈՒԱԳ
I
-ի, -աց
«երգ, երաժշտություն. երգի եղանակ նվագ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nivāg
փոխատու լեզու՝ պ. navā
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նուագել,
նուագածու,
նուագայարդար,
նուագարան,
քաղցրանուագ,
սաղմոսանուագ,
հոգենուագ,
բազմանուագ,
գեղեցկանուագ,
նուագախումբ,
նուագահանդէս,
նուագային,
ցայգանուագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
nivāg
պ.
navā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567;
Bailey, DKS 195
Էջ 581, սյունակ 1
ՇԱՆԹ
(շանթ), -ի
«կայծակ, երկնքից թափվող կրակ, կրակի կայծ, մետաղաձույլ մի կշռաչափ, տաք, հրավառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'unt-
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շանթահար,
շանթընկեց,
շանթեռանդն,
շանթառաք,
շանթարգել,
շանթահարել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵԼ
«արգել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՔ
(բ. շէք, շէնք, շքեռ)
«շեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skek-
«ցատկել, արագ շարժում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել,
շեքատակ,
շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan
«շտապել»
մ. վ. գ.
schicken
«ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka
«ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՆԿՈՂԻԼ
(շանկղիլ)
«իրար փաթաթուել, միահիւսուել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«սեղմ(վ)ել, գնդուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gel-g-)
թերեւս կազմուած է շն- (-շան) եւ բ. կղկիլ բաղադրիչներից (վերջինս կարող է ծագել հնդեւրոպական *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդուել» արմատից (*gel-g->կղկ-)
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈԳՄՈԳ
(ուշ՝ -ի, -աց)
«բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել,
շոգմոգութիւն
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՃ
I
«նուագ, նուագարան, նուագելու գործիք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապ ունի շոճի=սոճի բուսանուան հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1
ՇՈՒՆՉ
(-ոյ)
«շունչ, շնչառություն, հոգի, անձ, օդի շունչ, քամի»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն։ Պոկոռնին (Pok. 1, 632) բխեցնում է *k’uonk’ - նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչել,
շնչական,
շնչակեաց,
շնչաւոր,
շնչապահ,
միաշունչ,
համաշունչ,
անշունչ,
բոցաշունչ,
բռնաշունչ,
դառնաշունչ,
խստաշունչ,
հողմաշունչ,
հրաշունչ,
մահաշունչ,
յորդաշունչ,
շնչառություն,
շնչահեղձ,
շնչարգելություն,
մեղմաշունչ,
ներշնչանք,
ներշնչում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535;
Pok. 632
Էջ 599, սյունակ 1
ՈԳԵԼ
«ասել, խոսել երգել նվագել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uoguh-
«հանդիսավոր կերպով խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uoguh- (*ueguh-))
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգել,
առոգել,
առոգանութիւն,
ստորոգել,
ստորոգութիւն,
ներառոգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գոգ-
հ. հնդկ.
vāghát
«աղոթավոր, ուխտավոր»
լատ.
voveō
«ուխտել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 348
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։