Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 773 բառահոդված (էջ 15/78)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈ(Ր)ՇԱՊԱ(Ր)ԱՆԳ «ականջօղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gauša «ականջ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gōš «ականջ»
փոխատու լեզու՝ իրան. *upahanga «կախված բան»
Մատենագիտություն
H. AG 129; Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԹԱՅ (գութան, նոր եւ բրբ.՝ գութան, քութան) «գութան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
տարածված է կովկասյան լեզուներում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) համարում է կովկասյան («հարավային կովկասյան») ծագման բառ, բայց կովկասյան բառերի աղբյուրը նույնպես չի հավաստված։ Սակայն հմմտ. հ. հնդկ. kūtam «գութանի խոփ» բառը, որի կապը սրանց հետ հայտնի չէ (Մայrhoֆերը հակված է համարելու դրավիդյան ծագման բառ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gutani
չեչ.
gota
այլեւ՝ ou.
guton, goton
ադրբ.
kotan
քրդ.
kotan
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 587; Աճ. ՀԱԲ 587; Абаев 527
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒՃ I «ծնկոսկր, ծունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գճիլ, գճկել, դիւրագուճ, ընդգճիլ, ընդգճել, ընկճել, ընդգիծել, ընգումս
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱԿ «հանդերձավորված կառք կամ սայլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Իրանական ծագման բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ (-ի, -աց) «խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել, գումարտ, գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՆԴԱԳԱԿ «մի հարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՊԱՐ «ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել, գուպարած, գուպարադիր, գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət
«մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել
«յաղթել»
մ. պ.
ni-part
«կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr
«յաղթել»
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՌՈԶ II «ընկույզի միջուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել»
իմաստային այլ զարգացմամբ (՞), ինչպես նախորդը
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՐԱՄԻԿ (գրամփիկ) «գծագրիչ» կամ «գրագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γραμματικός «գծագրիչ, գծագրող»
փոխատու լեզու՝ հուն. γράφικος «գծագիր»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 602) կասկածով դնում է հուն. γράφω բառից եւ իմաստը կասկածով սահմանում «սառն, հոգեզվարճ՞»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐԵԽ (գռիխ) «հոգնա, կլիզմա, հոգնայաջուր» (միջ. հայ. բառ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)