Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 70, սյունակ 1
ԱՊՈՒՆԻ
«ի ծածուկ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե հայկական ապ-ունի կազմություն չէ, ապա, թերեւս, կապ ունի ԲՀ-ի ապփուտովք «ի ծածուկ» կամ առփովենաց «ի ծածուկ» բառահոդվածների հետ:
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌ
II
(-ի, -ից)
«առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում,
առեւանգել,
տուրեւառ,
տուրեւառիկ,
առաւ,
անառիկ,
առեւգնաց,
առուկ,
վրիժառու,
դիւրառու,
թափառել,
աչառել,
ակնառութիւն,
անաչառ,
անաչառելի,
սրտառուչ,
ոտնառիչ,
շուրջառ,
գայլառ,
շնառ,
մարդառու,
առած,
առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌԱՄԲԱԽՈՐ
«°»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս ժամահամբույր-ի սխալագրություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զառամբախոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌԱՍՊԵԼ
«ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spel-
«արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք,
ռասպելական,
առասպելաբան,
առասպելանուն,
առասպելախօս,
առասպելապատիր,
առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
spill
«պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ.
spell
«պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 73, սյունակ 1
ԱՌԱՒՏ
(-ի, -ից, -ու)
«առավոտ, օրվա սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով
Կազմված է հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից` առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով: Անհավանական է Աղայանի վարկածը (ԲՍՀ 26-27) առ-ի հնդեւրոպական *sau-el- «արեգակ» ձեւի *sau- տարբերակից ծագելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έως
լատ.
aurora
«արշալույս»
<*ausōsā
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 73, սյունակ 1
ԱՌԱՔԻՆԻ
«քաջ, կտրիճ, առաքինի, բարեպաշտ, անբասիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuoi-
«արժեք, պատիվ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kuoi-nā-)
առ- նախածանցով
Հավանաբար կազմված է առ- նախածանցով` հնդեւրոպական *kuoi-nā- նախաձեւից, որ պահպանվել է քէն «նախանձ, ոխ» իմաստով, բայց առաքինի բառի մեջ կարող էր պահպանվել մի այլ` «արժեք, պատիվ» իմաստով, մանավանդ որ հնարավոր է քէն բառի իրանական ծագումը: Եթե -քինի- ձեւի ի-ն չի փոխվել (հմմտ. ներքինի), ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաքինութիւն,
առաքինանալ,
առաքինաբար,
առաքինաբան
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԳԵՂ
«սպիտակահող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άργιλος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 74, սյունակ 1
ԱՌԻԹ
(-ի, -աց)
«հարսնախոս, միջնորդ, բարեխոս, միջոց, առիթ, պատճառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rē-t(h)ā-)
*rē-, *(a)ri-, *rēi-
Ավելի քիչ հավանական է Պատրուբանիի ստուգաբանությունը՝ առ- նախդրով *ei-t- «գնալ» արմատից կազմված լինելու մասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առթել,
առթական,
մահառիթ,
կենսառիթ,
շարժառիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
reor
«հաշվել, համարել, կարծել»
լատ.
ratio
«հաշիվ, կապ, հարաբերություն, փոխհարաբերություն, հնարավորություն, ուղի, եղանակ, հիմք, շարժառիթ, պատճառաբանություն»
լատ.
rītus
«ծես, սովորություն»
հ. հնդկ.
iti
«ընթացք»
լատ.
itus
«ընթացք»
լատ.
iter
«ուղի միջոց»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՒ
(-ոյ, -ի, -աց)
«գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sreu-
(անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք,
առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
srutá
«հոսող»
հ. հնդկ.
sruti
«հոսանք, ուղի»
հուն.
ρυτός
«հոսող»
հուն.
ρυσις
«հոսանք»
հայ.
առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԼԻ
«արմատ կապած, արմատավոր (բույս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. aslī
«արմատական, արմատավոր»
փոխատու լեզու՝ արաբ. asl
«արմատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 89
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։