Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 149 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՃ I «նուագ, նուագարան, նուագելու գործիք»
Անստույգ (թերեւս)
կապ ունի շոճի=սոճի բուսանուան հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՅՏ (շուտ) «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skheud- *skeud- «գցել, նետել, հալածել, (անանցող.), նետվել, շտապել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուտաբան, շուտախօս, շուտութիւն
Նոր՝
շուտասելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. zūd «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈԿԵԼ «ջանալ գեղեցիկ երեւալու, նազկոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeg- «ցատկել, աշխոյժ, շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhog-) *skhog-> շոկ
Կրկնաւոր կազմութիւն, որի հիմնական շոկ բաղադրիչը կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոշոկան, շոշական
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈՐԹ (բ. շոշորդ) ««հետք, շորշոփ» (բ.՝ «խենթ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhor-t(h)-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. cortex «կեղեւ»
լատ. scertum «կաշի»
խեթ. karta- «կտրել, անջատել»
ռուս. чертить «գծել, գծագրել»
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՐԻԿ «քսու, խառնակիչ, խռովարար»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պ. šōr (թերեւս) «խռովություն»
Անստույգ բառ: Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԱՐ (շուայր, շիայր, շիար) «շվար, շվարանք, շվարում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուարիլ, շուարումն, շատաշուար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caveo «զգուշանալ»
լատվ. kavek «դանդաղեցնել, հապաղեցնել»
գոթ. ur-skaws «զգույշ, շրջահայաց»
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԹԱՓ «արագաշարժ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական šitāb (թերեւս)
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ շտապ-ի (<պ. šitāb) տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շութափել, շութափութիւն, շուտափութութիւն
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԻ (բ. շվի) «սուլիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «սուլել»
այստեղից է բխեցվում (Pok. IEW 1, 628) շչել բայի արմատը:
Մատենագիտություն
Pok. IEW 628
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՆՉ (-ոյ) «շունչ, շնչառություն, հոգի, անձ, օդի շունչ, քամի»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն։ Պոկոռնին (Pok. 1, 632) բխեցնում է *k’uonk’ - նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչել, շնչական, շնչակեաց, շնչաւոր, շնչապահ, միաշունչ, համաշունչ, անշունչ, բոցաշունչ, բռնաշունչ, դառնաշունչ, խստաշունչ, հողմաշունչ, հրաշունչ, մահաշունչ, յորդաշունչ
Նոր՝
շնչառություն, շնչահեղձ, շնչարգելություն, մեղմաշունչ, ներշնչանք, ներշնչում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Pok. 632
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ I «տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ, արեւիշուշտ, շուշտել, շուշտիկ, շուշտակ
Տե՛ս նաեւ