Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 149 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷՋ -ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -աց «մեջ, մեջք, կես, արգանդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *me(i)dhio- «միջին» հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միջամուխ, միջամուտ, միջապատ, միջավայր, միջատ, միջին, միջնանիւ, միջնաշխարհ, միջնորդ, միջոց, միջնաբերդ, միջագետք, բերդամէջ, բանակամէջ, թիկնամէջք, երկնամիջուկ, գետամէջք, աշխարհամէջ, փողոցամէջ, քաղաքամէջ
Նոր՝
միջազգային, միջամասնիկ, միջամասնիկաւոր, միջամտել, միջամտութիւն, միջանկեալ, միջանցք, միջարկութիւն, միջնադար, միջնորդաբար, անմիջական, անմիջապէս, ընդմիջում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mádhyas
հուն. mésos
լատ. medius
գոթ. midjis
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷՍ (մես) «մոտ, կից, սովոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meit- «կապել, միացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեսիլ, մեսութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mitra- «բարեկամ, ընկեր, դաշնակից»
ավ. mit «կցել, մերձենալ»
հ. պ. Miθra «դիցանուն՝ Միհր»
հուն. mítra «գոտի, գլխակապ»
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԺԵԽ (-աց, -ունք) (մժիխ, մժիդ, մժիկ, մժղիկ, մժղուկ, մժեղն, մեզեխ, մնշեխ, մնճղեխ, մժղեխկ) «մժեղ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *muso- «մծակ, ճանճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-) բնաձայնական արմատից
բնաձայնութիւնը պահպանած հնդեւրոպական բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մժղուկ, մժղիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մուն
ալբ. mu-ze (mi-ze)
հուն. μυΐα
հ. վ. գ. mucca «մծակ»
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԻ I «մի՛»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mē «ժխտական արմատ»
ժխտական արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mā
ավ. mā
հուն. μή
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 526, սյունակ 1 Էջ 526
ՄԻ II (-ոյ, այլեւ՝ -ոջ, -ում, -ոջէ) «մի, մեկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մի, միասին» (անմիջական նախաձեւ՝ *smio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միաբան, միագործ, միագունդ, միալար, միամիտ, միանալ, միասին, միաւոր, միանգամայն, միակողմանի, մետասան, մեկուսի, մեկողմանի, մեկին, մեկին, մեկն, մեկնել, մեկնոց, միակ, մեկ, միայն, միայնանալ, միայնակ, միայնակեաց, մենաւոր, մենաստան, մենանալ, մենութիւն, միմեանց, միմեանցասէր, միւս
Նոր՝
միակին, միահատուռ, միանձնուհի, միացում, մեկնակետ, մենաշնորհ, մենավաճառ, մենավաճառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μία ((իգ))
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 317-318
Էջ 527, սյունակ 1 Էջ 527
ՄԻՃ «ցեխ, տիղմ, կեղտ, կեղտագույն, մթին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *smeid- «քսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smid-io-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մծեալ, մծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. smitte «բիծ»
մ. վ. գ. smitze «բիծ, կեղտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 966
Էջ 527, սյունակ 1 Էջ 527
ՄԻՆՉ «մինչեւ, երբ, քանի դեռ, այնպես որ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sme -նչ (հմմտ. ի-նչ) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մինչդեռ, մինչեւ, մինչեւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sma «հենց նոր»
հուն. (թես.) μά «բայց»
հուն. μέντοι «իսկապես, հապա, իսկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 322
Էջ 527, սյունակ 1 Էջ 527
ՄԻՍ (-ոյ, ուշ՝ -ի-, աց) «միս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mēms- «միս» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēmso-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մսակերութիւն, մսահան, մսահատ, մսան, մսմոլ, մսապատ, մսեղի, մսավաճառանոց, կակղամիս, իշամիս, մատաղամիս, խառնամիս, թանձրամիս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. miś
գոթ. mimz
ռուս. мясо
թոխ. B misa «միս»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 323-324
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՏՔ (-ի, -աց) «միտք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել, մտածին, մտախաբ, մտաւոր, անմիտ, երկմտիլ, ծածկամիտ, բարեմիտ, զազանամիտ, կարճամիտ, թեթեւամիտ, խղճամիտ, միամիտ, պարզամիտ
Նոր՝
մտագբաղ, մտածելակերպ, մտածողութիւն, մտային, մտածմունք, մտայնութիւն, մտապատկեր, մտավախ, մտավախութիւն, մտացիր, մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μήδος «միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ. meditāri «մտածել, խորհել»
հ. իռլ. midiur «դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԼԱՐ «մառախուղ, մշուշ, աչքի բիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smel- «դանդաղ այրվել, մլմլալ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 365) համարում է մռայլ-ի տարբերակ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mála- «կեղտ»
հուն. μέλας «սեւ»
մ. վ. գ. mál «բիծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 180; Աճ. ՀԱԲ 365
Տե՛ս նաեւ