Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 149/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՅՑ (ուշ՝ -ի) «ցույց, ապացույց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu- «ուշադրություն, դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skeu-sk'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցուցանել, ցուցակ, ցուցիչ, ցուցումն, ճանապարհացույց, մատն(ա)ցույց, յառաջացույց, նկարացույց, հրեշտակացույց, երագացույց, կանխացույց, ապացույց, ցուցամոլ, ցուցամատ, ցուցահանդես, ցուցադրել, օրացույց, կողմնացույց, դասացուցակ, ուղեցույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ā-kuvate
«մտադիր է»
հուն.
koéō
«նկատել»
հ. վ. գ.
scouwon
«դիտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461; Pok. IEW 588
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՎԻԼ «երեւալ» կամ «բերկրել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական ծագման ցոյց-ի՝ առանց երկրորդ -ց-ի (*skeu- «ուշադրություն դարձնել, նկատել») արմատի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՒ (-ոյ) «ցուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skulu-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skulu- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցլագլուխ, ցլաձեւ, ցլափիղ, ցլիկ, ծովացուլ, իշացուլ, ձիացուլ, մարդացուլ, ցլամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
skýlax
«շան ձագ, շնիկ» (հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՈՒՑ (-ոյ) «ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 745, սյունակ 1 Էջ 745
ՑՏԻԼ (ցետել, ցիտ) «պատառոտել, բզկտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'id-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցտումն, դանակացիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
chidati
«ճեղքում է, կտրում է»
հուն.
σχίζω
«ճեղքել, բաժանել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455-456
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒ I «ու, եւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *epi- (անմիջական նախաձեւ՝ *opi-) ձայնդարձային ձեւ
եւ-ի ձայնդարձային ձեւ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթնուտասն, ութուտասն, պարտուպատշաճ, զինչուզինչ, հարցուփորձ, այրուձի, իբրու
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 51; Աճ. ՀԱԲ 589
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒԽՏ (-ի, -ից) «ուխտ, դաշինք, միաբանություն, վանք, ուխտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *uxt
փոխատու լեզու՝ ավ. uxti «խոսք, ասված բան»
իրանական աղբյուրից՝ *uxt
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուխտել, ուխտաւոր, ուխտադրուժ, ուխտադիր, ուխտակալ
Մատենագիտություն
H. AG 216; Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՄԵԿ «հույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. umīd «հույս»
աղավաղությամբ (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ումեկել, ումեկատուր, անումեկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 599
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՄՊ
Ստուգաբանություն ()
ու-ի երկրորդական վերականգնմամբ՝ ը-ի դիմաց շեշտավոր դիրքում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՆԱՅՆ (ուշ -ի, -ից, -ոյ) «ունայն, դատարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «պակասել, դատարկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eu-nā- (+-յն))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունայնանալ, ունայնաձայն, ունայնաձեռն, ունայնութիւն, ունայնավար, ընդունայն, ընդունայնական, ընդունայնավարժ, ձեռնունայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ūná-
«պակաս»
հուն.
εΰνις
«զուրկ, զրկված»
լատ.
vanus
«դատարկ, ունայն»
Մատենագիտություն
H. AG 484; Աճ. ՀԱԲ 600