Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 149 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՒ «հեւ, հեւոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəu- «փչել»
արմատից, որտեղից նաեւ հով, հոգի, փուքս, փչել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեւալ, հեւք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90; Pok. IEW 847
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԷԳ (հեթ, հիք), -ի ուշ՝ -ոյ «հեգ, խեղճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «ցավեցնել, վնասել, նախատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *peiu-) արմատից
արմատից, հմմտ. հայ. հիվանդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիգութիւն, հիգացեալ, հիգամորթ, հիգական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հիվանդ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԷՆ II «հինվածք, հենք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pen- «ձգել, մանել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-(d)-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնուլ, հինուլ, հինուած
Մատենագիտություն
H. AG 466; Աճ. ՀԱԲ 91
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ I «հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)- «բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ, հիանալի, հիացումն, հիացութիւն, բազմահիացիկ, գեղեցկահիաց, կանխահիաց
Նոր՝
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. spahata «մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ. sphoti- «բարգավաճում»
հ. անգլ. spowan «բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ. speti «հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻ II (տըր. հ.) (հի՞մ, «հինչո՞ւ») «ինչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
արմատից, որտեղից նաեւ ի-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիբար, հիզան, հիկեն, հիպէտ
Տե՛ս նաեւ
ի-
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «հիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *semen- «հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ, հիմնացուցանել, հիմնեցուցանել, հիմնել, անհիմն, խորահիմն, շարժահիմն, ինքնահիմն
Նոր՝
հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ. šamana- «հիմնաքար» (հայ-խեթական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆ (-ոյ) «հին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seno- «հին»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնանալ, հնութիւն, հնամի, հնոտի, հնախաւս
Նոր՝
հնագիտական, հնադարեան, հնահաւատ, հնածէս, հնասէր, հնաւանդ, հնէաբանութիւն, հինաւուրց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sána-
աւ. hanē «հին»
հուն. énos «հին»
լատ. sena «ծեր, հին, ծերունի»
հ. իռլ. sen-
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԳ (-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք) «հինգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe- «հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան, հնգեկական, հնգեկին, հնգիցս, հնգամեան, հինգերորդ, հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. páñca
աւ. panca
հուն. πέντε
լատ. quinque
գոթ. fimf
լիտվ. penke
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԻՆԱԼ (հինանալ) «հեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pneu- «շնչել, հեւալ» տարբերակային ձեւից
արմատի տարբերակային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինինումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πνέω «փչել, շնչել, ֆսֆսացնել»
հուն. πνοή «քամի, շունչ»
հ. իսլ. inysa «փնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՌ «պտոյտ, շրջան, գալար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-s- «պտտել, շրջել»
հ.-ե. արմատ՝ *spei- «պտտել, շրջել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հռիկ, հռիգայել, հիռալ, հիռական, արագահիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σπεῖρα «շրջան, գալար»
հայ. փարել (<*phor-)