Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 148 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. collum «պարանոց»
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԳԵՒ (-ից, -աց) «պարգեւ, ռոճիկ, թոշակ, մրցանակ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարգեւել, պարգեւաբաշխ, պարգեւական, պարգեւապետ, պարգեւատու, աստուածապարգեւ, նորապարգեւ, մեծապարգեւ, վերնապարգեւ, բարեպարգեւ, երախտապարգեւ
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԵՔ «ավետիք» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Սխալագրություն, փոխանակ պարետի, որից կա նաեւ պարետատուր «ավետաբեր» (ԲՀ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարետատուր
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԷՏ (-ի, -աց) (պարետ) «պարետ, վերակացու, տեսուչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *upa-δet
δet-ι համար հմմտ. հայ. (<իրան.) դէտ։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԻԽ «փռոց, կարպետ, խսիր, գորգ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՃ «պարծենկոտ, հպարտ»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 63) կապում է հպարտ-ի պարտ-ի հետ, որի ծագումը նույնպես անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարծիլ, պարծանք, պարծուկ, սնապարծ, ունայնապարծ, ընդունայնապարծ, մեծապարծ, մեծապարծուն, գեղեցկապարծիկ, ձիապարծիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 63
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՈՑԱՃ «ժողովակետող» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 66) համարում է պարառոցելի-ի սխալագրությունը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՍ «պարսատիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *pars «կապ, պարսատիկ»
իրանական աղբիւրից՝ բաղադրութիւնները մասամբ ամբողջական փոխառութիւններ են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարսետ, պարսատիկ, պարսատակ, պարսայակ, պարսաւոր, պարսաքար, պարսաքարել, պարսել
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԱՆՔ «հմայակ, հմայիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմուած է պարտ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի պարտել-ի արմատի հետ՝ -անք ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՐՏԵԼ (ԻԼ) «պարտության մատնել, հաղթել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ni-part «մարտ, կռիվ»
Աղբյուր՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-) «հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն, պարտումն, անպարտելի, դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541; Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ