Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 147 / 210
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՍԵԼ
«մարսել, կերածը յուրացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական,
անմարսական
Նոր՝
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
marawo
հ. անգլ.
mearo «փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս.
moromradi «կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ.
morken «ճզմել, ճմլել»
ավ.
mərəxš «քայքայում»
խեթ.
mark- «քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՏ
I
(-ի)
«կռիւ, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *merā-
«ջարդել, փշրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrd-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտնչիլ,
մարտիկ,
մարտակից,
ճակատամարտ,
ըմբշամարտ
Նոր՝
մարտակոչ, մարտահրաւէր
մարտակոչ, մարտահրաւէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mardati «ջարդել, փշրել»
ավ.
marəd «ոչնչացնել»
հուն.
μαραίνω «սպառել, ոչնչացնել»
լատ.
Martis «Մարս, պատերազմի աստուած»
Մատենագիտություն
Pok. 276-278;
Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՑԱՌ
(բ. մացակ «արմատ»)
«մացառ, թփուտ. խիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mak-
«տորորել, ճմլել, սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ»
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՏ
(մօտ)
«մոտ, մոտիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Նույնը մատ- արմատի հետ. ւ-ի համար հմմտ. յատ-յաւտ (յօտ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ,
մատտալուտ,
մատտակա,
մատտակաց,
մատտաւոր,
մարդամատ,
չարամատ,
մօտաւորապէս
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՐ
-ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն)
«ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ,
մաւրական,
մաւրասէր,
մաւրաթաթախ,
Մեծ մաւր,
մաւրուտ,
մորտ,
մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
մուր
հայերեն
մութ
լիտվ.
mauras, muras «թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն.
μύρω «հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374;
Pok. IEW 742
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՐՈՒ
(մօրու, մորու, մուրուք), -ի, -աց (սովորաբար անեզական)
«մորուք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *smakru-
«կզակ. մորուք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smek-)
նախածանցից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրուանի,
մաւրուարձակք,
մաւրուեղ,
մաւրուագալի,
անմաւրու,
երակայանամաւրու,
գեղեցկամաւրու,
խարտեշամաւրու,
պակասամաւրու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
śmāśru- ((*-smasru))
խոլ.
smech «ծնոտ»
լիտվ.
smākras
Մատենագիտություն
H. AG 365;
Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԻ
«մաքի, ոչխար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mek-
«մայել, մկկալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mək-iā-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
makamakayatē «մայում է, մկկում է»
հ. հնդկ.
mēka- «այծ, նոխազ»
հուն.
μηχάομαι «մայել»
հուն.
μηχάς «մայող, այծ, մաքի»
մ. վ. գ.
mecke «ուլ»
լիտվ.
mekénti «մայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291;
Pok. IEW 715-716
Էջ 520, սյունակ 1
ՄԳԼԻԼ
II
««նեխել» (թրք. «ամպել» եւ «խանձվել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meigh-
«մեզ, ամպ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mighlā-)
որից մեզ (տե՛ս)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁμίχλη
լիտվ.
migla
ռուս.
мгла «մեզ, մշուշ» (հայերենն ունի լրացուցիչ իմաստներ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 521, սյունակ 1
ՄԵԾ
(-ի, -աց)
«մեծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meg'(h)-
«մեծ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *meg'a-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծանալ,
մեծամեծ,
մեծատուն,
մեծարել,
մեծարանք,
մեծամեծար,
մեծաբարբառ,
մեծաբեռն,
մեծագի,
մեծախումբ,
մեծահանգ,
հիւրամեծար,
ձիւնամեծ,
գահամեծ,
գերամեծար,
եռամեծ
Նոր՝
մեծագումար, մեծադիր, մեծադրդորդ, մեծահարուստ, մեծամասնական, մեծամասնութիւն, մեծատառ, մեծարժէք, մեծաքանակ
մեծագումար, մեծադիր, մեծադրդորդ, մեծահարուստ, մեծամասնական, մեծամասնութիւն, մեծատառ, մեծարժէք, մեծաքանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mahā-
հուն.
μέγας
ալբ.
madh
լատ.
magnus
գոթ.
mikils
թոխ. A
mak
թոխ. B
makā «մեծ»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 295
Էջ 521, սյունակ 1
ՄԵՂ
(-ի, -աց)
«մեղք, հանցանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«սխալուել, խաբել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղանք,
մեղանչել,
մեղաւոր,
մեղապարտ,
անմեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
mēlas «ստախօսութիւն»
լատվ.
máldīt «սխալուել»
հուն.
μέλεος «զուր, անօգուտ, խեճուկ, թշուառ»
խոլ.
mell «մեղք, հանցանք»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 298
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։