Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 146 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՑ (-ի, -ից) «հաց, կերակուր, ճաշ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peku- «եփել, թխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից, հացամոլ, հացատար, հացարարոց, հացարարութիւն, հացերեց, հացեփեաց, հացկատակ, հացամեծար, գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pakti- «եփում, եփված կերակուր»
լատ. pektas «տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՑԻ «հացածառ, հացապտուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ōs- (անմիջական նախաձեւ՝ *oskⅱā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. ah (<*aska) «հաճար»
հ. իսլ. askr
հ. վ. գերմ. ase «հացի»
Մատենագիտություն
H. AG 465; Աճ. ՀԱԲ 65
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ I (-ու, ուղ` -ոյ, -աց, -է) «թռչուն, էգ թռչուն, հավ, աքաղաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *hauei- «թռչուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւադէտ, հաւալուսն, հաւախօս, հաւակեր, հաւահարց, հաւահմայ, քաջահաւ, երաշտահաւ, հաւապահ, հաւթափեալ, հաւամրգի, եգիպտահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vi-
ավեստ. vay
լատ. avis «թռչուն»
հուն. οἰωνός «արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 465; Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ III (-ի, -աց) «սկիզբ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել, արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանալ, հաւնումն, հավակ, դեռահավակ, դառնահավ, հավակավ, չարահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παύω «պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ. pausa «դադար»
հ. սլ. pustiti «թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՌԻ (հավարի) «գետառ, մայր գետ, ճյուղավորվող գետ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա հնդեւրոպական *auer- «ջուր, անձրեւ, գետ» արմատի հետ
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. hot < *fra-vat-), սողդ. awat «հավատ» «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ
Նոր՝
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-)
սողդ. awat «հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒՏ I (հօտ) «հոտ, ոչխարների կամ ուրիշ կենդանիների խումբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pā- «սնել, արածեցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւտապետութիւն, հաւտարած, հաւտերեց, հաւտաժողով, հաւտարան, հօտաղ
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՒՐԱՆ «հոտ, կենդանիների խումբ, փարախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pā- «սնել, արածեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pa-tro-) արմատից + -ան վերջածանցը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 139
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՓԱՓԵԼ «հափշտակել, առեւանգել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aph-) կրկնավոր կազմություն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել» արմատի *aph- ձեւից
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԶ -ոյ «հեզ, խոնարհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *seg'h- «պահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *seg'ho-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *seg'ho- ` *seg'h- «պահել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Նոր՝
հեզանալ, հեզութիւն, հեզիկ, հեզասահ, հեզաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն haz- «իրեն հաղթող, զսպող»