Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 145 / 552
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(-ի, -աց)
«երիտասարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *rētak-sard
Աղբյուր՝ մ. պ. rētak
«երիտասարդ»
Աղբյուր՝ պ. sāl
«տարի»
հմմտ. մ. պ. rētak «երիտասարդ» եւ sard, պ. sāl «տարի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիտասարդական,
երիտասարդանալ,
երիտասարդանոց,
երիտասարդուհի
Մատենագիտություն
H. AG 148;
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՒՐ
«հարմար, պատշաճ, ուղիղ, հարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել, պատշաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ritro-)
հմմտ. ավ. ar «ամրացնել», հուն. ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել», թոխ. Ա ārwar, Բ ārwer «պատրաստ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիւրած,
երիւրել,
յերիւրել,
յերիւրումն,
ըստերիւրել,
ստերիւրել,
ստերիւրումն,
անստերիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar «ամրացնել»
հուն.
ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել»
թոխ. Ա
ārwar «պատրաստ»
թոխ. Բ
ārwer «պատրաստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿ
(-ոյ (հնում՝ անեզ.))
«գործ, աշխատանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. arg
«գործ»
Աղբյուր՝ սողդ. 'rk
«գործ»
հմմտ. մ. պ. (մանիք.) arg, սողդ. 'rk «գործ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկախառնիլ,
երկասէր,
երկասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿԱԹ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց)
«երկաթ, երկաթե գործիք, շղթա, կապանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)u-)
*-u աճականով
նոյն զարգացմամբ, ինչ երկին բառի մէջ՝ ենթարկուած արծաթ բառի ազդեցութեանը. երկաթը հնում կապուած է եղել երկնքի հետ՝ ստացուելով երկնաքարից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկաթագամ,
երկաթագործ,
երկաթակապ,
երկաթապատ,
երկաթի,
աներկաթ
Նոր՝
երկաթեայ, երկաթուղի, երկաթուղային, երկաթավաճառ
երկաթեայ, երկաթուղի, երկաթուղային, երկաթավաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
rkina (քարթվելական ձեւ)
մեգր.
rkina
լազ.
erkina
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԿԱՅՆ
(-ի, -ից)
(երկեայն)
«երկար»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկայնաբազուկ,
երկայնաբան,
երկայնակեաց,
երկայնահոգի,
երկայնաձիգ,
երկայնամիտ,
երկայնել
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԱՆ
(-ի, ուշ՝ -ից, -աց)
«երկանք, աղացաքար, ձեռքի աղորիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gurānā- (*gurāuanā-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկանաքար,
երկանաղաց,
երկանաբեկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
gimoyvis
ռուս.
жернов «երկանք, երկնաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 444-455;
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԱՐ
(ուշ՝ -ի, -իւ, -աց)
«երկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«հեռանալ, հեռու, երկար ժամանակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *duā-ro-)
*duā-, *dū-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկարաձիգ,
երկարել,
ընդերկար,
ընդերկարել,
ընդերկարութիւն,
յերկար,
յերկարել
Նոր՝
երկարատեւ
երկարատեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dū-ra «հեռաւոր, հեռու»
հուն.
δηρον «երկար, երկար ժամանակ»
հայ.
երկայն
հայ.
տեւել
Մատենագիտություն
Meillet, REA 1-4;
Աճ. ՀԱԲ 61
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՆ
(-ի, -ից, ուշ՝ -աց)
«երկինք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-)
*-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնագէտ,
երկնագոյն,
երկնակեաց,
երկնահայեաց,
երկնահար
Նոր՝
երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*dyau «երկինք»
հ. հնդկ.
divām «օր»
հայ.
տիւ
հ. սլավ.
dьnь
լիտվ.
diena «օր»
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՐ
(-ի, -աց, այլն՝ -իւ)
«երկիր, աշխարհ, երկրամաս, գետին, հող, բնակչություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«երկիր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erdu(°)-)
*er-t-, *er-u-
Նախաձեւի *erdu վերականգնումը (հմմտ. *meldui > մեղկ) հեղինակային է: Պեդերսենը (KZ 38, 197) ենթադրում է *er-u- > երգ > (երկին-ի ազդեցությամբ) երկ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկրպագել,
երկրպագելի,
երկրավոր,
երկրագործ,
երկրածին,
երկրակալ,
երկրական,
երկրակեաց,
երկրաչափ,
երկրեայ,
երկրատես
Նոր՝
երկրաբան, երկրաբանություն, երկրագունդ, ստորերկրեայ
երկրաբան, երկրաբանություն, երկրագունդ, ստորերկրեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερα ((°) (<*erpō, *erō>))
գոթ.
airþa
հ. վ. գ.
erda «երկիր»
կիմր.
erw «դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 332;
KZ 197
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿՆ
(-ան, -ունք, -անց)
«երկունք, երկունքի ցավ, տառապանք, տագնապ, վախ, սարսափ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ed-udn(°))
(°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնել,
երկնիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οδυνη
հուն.
εδυνα «ցավ, տառապանք» ((էոլ.))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 289;
Աճառյանը ՀԱԲ 64
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։