Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 145/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂԵԼ «շարժել, հուզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «երերալ, տատանուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն, տղելութիւն, տղել, տղեցուցանել, անտիղ, անտղելի, տնտղել, անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՈՒՐ (տելի, տոյլի) «խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուստարտ. uduli (uldi) «խաղողի այգի»
Հազիվ թե կապ ունենա ուստարտ. uduli (uldi) «խաղողի այգի» բառի հետ (փոխառութիւն)։ հմմտ. նաեւ ուտիերեն tul «խաղող»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուտիերեն
tul
«խաղող»
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ II «արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք, տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
ՏՈՐԳ «ոստայն, սարդոստայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deru- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *doru-)
հ.-ե. արմատ՝ *dorgh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dōrgh-so+ակ)
կարելի է իրոք միացնել հնդեւրոպական *doru- «փայտ» հիմքին, որից ծագում է տարգալ բառը կամ տրցակ-ի հետ միասին բխեցնել *dorgh- «բռնել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Տե՛ս նաեւ
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՒԿ II (տուք) «իլիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dūk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 426
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՆԿ -ոյ (տունգ) «տունկ, ծառ, բույս, տնկում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա տուն բառի հիմքում ընկած փոխաբերական իմաստներից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տնկել, տնգել, տնկաբեր, տնկակից, տնկարկ, տնկանելի, նորատունկ, ծառատունկ, մանրատունկ, մարդատունկ, որթատունկ, կենդանատունկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՈՒԿԼԻՆԱՐ «թագաւորական սեղանապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. *τρικλινάριος
փոխատու լեզու՝ լատ. triclinarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՏՈՒԼԻՃ «մի բոյս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմուած է -իճ վերջածանցով` այլուստ անծանօթ տտուլ- հիմքից:
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԱՄ «ամուր, պինդ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dru- «փայտ» իմաստային զարգացմամբ
իմաստային զարգացմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրամանալ, տրամիկ, տրամիտ, տրամաբանութիւն, տրամագիծ, տրամադրել, տրամաչափ, տրամադիր, տրամադրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhruva
«հաստատուն, ապահով»
հուն.
δρούν
«ուժեղ» (Հեսիքիոս)
հ. անգլ.
trum
«հաստատուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 738, սյունակ 1 Էջ 738
ՏՐՏՈՒՆՋ (-ոյ) «տրտունջ, բամբասանք, չարախոսություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- բնաձայնական արմատ
կրկնավոր կազմություն` -ունջ վերջածանցով (մրմունջ, շշունջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրտնջել, տրտնջալ, տրտնջին, տրտնջումն, անտրտունջ, գետնատրտունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δάρδα
«մեղու»
կիմր.
dordd
«աղմուկ»
լիտվ.
dārdēt
«ճռճռատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 440
Տե՛ս նաեւ