Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 145 / 411
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՒԱՐՏ
(-ի, -աց)
(խաղուարտ, խաւարտ)
«պալար, ուռուցք. քաղցկեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kauəlā-
*k/kh անցմամբ եւ *l-ի դրափոխութեամբ կազմուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղաւարտել,
խաղաւարտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καλα (<*καφελα) «ուռուցք»
հ. իսլ.
haull
հ. անգլ.
hēala «ճողուածք»
հայ.
խոյլ
բրբ.
խլիբ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՒԱՂ
«ծովաժայռեր, խութեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«բարձրանալ, ցցվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (*khəl-, *khol-))
կրկնաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κολωνη, κολωνος «բարձունք, բլուր»
լատ.
collis «բլուր»
լատ.
columen «գագաթ»
հ. անգլ.
hyll
անգլ.
hill
լիտվ.
kalnas «լեռ»
լատվ.
kalva «բլուր, գետակղզի»
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՍԱՄ
(-ի, -աց)
«վանդականդաղեր»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kolə-
«հյուսել»
*kh-ով ձեւ
Թերեւս կրկնաւոր խաղ արմատից, որ հազիվ թե կարելի լինի կապել հնդեւրոպական *kolə- «հիւսել» արմատի *kh-ով ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղխամետայ
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
II
«կտորտանք, փշրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, ջարդել, կոտորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-)
k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλαδαρος «դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ.
clādēs «հաշմում, վնաս»
կիմր.
cleddyf «սուր (երկսայր զենք)»
կիմր.
cladd «փորում»
ռուս.
колода «կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԵԼ
«կցել, հոդել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *kol(ē)i-
«սոսինձ»
*k/kh անցմամբ
կապ ունենա հնդեւրոպական *kol(ē)i- «սոսինձ» հիմքի հետ` *k/kh անցմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնախաղտել,
խաղտախառնք
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԻ
«խորամանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խաբել, թոզ փչել, շողոքորթել»
*k/kh անցմամբ (*khldiio > խաղտի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ատտ.
καλεω «կախարդել»
հուն.
καληδων «կախարդուհի, գայթակղուհի»
լատ.
calvor «խորամանկել, խաբել»
հ. վ. գ.
huolen «խաբել»
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄԾԵՐՔ
(խամծեծք, խամծէք, խամծէկ, խամծեկք)
«կզակ, ծնոտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ըստ Աղայանի (ԱՀԲԲ 1, 559), խամծերք-ը թերեւս կազմված է խամ «ստորին ծնոտ» եւ ծերք < ծայրք բաղադրիչներից. այս դեպքում ծէք, ծէկ բաղադրիչներն էլ կարող են լինել ծագ «ծայր» բառի բարբառային ծէք, ծէկ, ծէկք (հգն.) ձեւերը
Մատենագիտություն
ԱՀԲԲ 559
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄՈՒՐ-
(ուշ՝ նաեւ խամր-)
«քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մեգր. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
Աղբյուր՝ ճան. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ,
խամրացուցանել,
արագախամուր,
վաղախամուր,
դիւրախամուր,
անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԹ
«խայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khait-
«խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար,
խայթողութիւն,
կարճախայթոց,
չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caedō «խփել, կտրել»
լատ.
cadō «խփել, կտրել»
մ. վ. գ.
heie «թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325;
Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԾՂԱՆ
(խայծելան)
«մի թանձր հեղուկ»
Ստուգաբանություն
Արդյոք խայծ բառից չէ՞, ինչպես խայտաղան-ը՝ խայտ-ից
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։