Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 145 / 210
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՌ
II
(մեռ)
«ցլեփ (ծլեպ), փուշ»
(ԲՀ՝ «խոշ»)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«տորորել, շփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s- (*mer-s-))
s-աճականով
Առաջացել է հնդեւրոպական *mer- «տորորել, շփել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
maši- «փոշի»
մ. վ. գ.
zer-mürsen «փշրել»
հայ.
մաշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՌ
IV
(բ. մար)
«գինու կամ քացախի փառ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մութ գույն, սեւ, կեղտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόρνον «կեղտոտ»
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՌ(Ն)
««մշուշ, մեգ, մառախուղ» (հանդիպում է ի մառն մտանել, ի մառն դառնալ դարձվածքներում, որոնք զուգահեռ ունեն ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ դարձվածքներում)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mr-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մառնամուտ,
մառախուղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մայր ((*mr-io-))
հուն.
μορτός «մթին, մթագույն»
հ. սլավ.
mryj «մշուշոտ, մռայլ»
լիտվ.
merknotí «մթնել»
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՍՆ
-ին, -ունք, -անց
«մաս, նշխար(ք), վայրկյան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«չափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mə-k'-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասնաւոր,
մասնիկ,
մասնաւորել,
մասնատուփ,
անմասն,
բազմանմասն,
հողամասն,
կիսամասնեայ,
եաւթնամասնեայ,
բարեմասնութիւն,
մանրամասն
Նոր՝
մասնակի, մանրամասնել, մանրամասնութիւն
մասնակի, մանրամասնել, մանրամասնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mātra-māti- «չափ»
ավ.
mā- «չափել»
հ. պ.
mā- «չափել»
ռուս.
мера «չափ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 137
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
I
(բբ)
«ածիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնաւ, հիւթեղ, ճարպոտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mad-s-to-)
արմատից: հմմտ. հայ. մածար/ռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māstu- «թթուած»
պ.
mast «թթու կաթ, մածուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
II
(մազդ)
«պինդ, հաստ, թանձր, համբերատար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-to- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> *mat-to- -> մաստ < հ.-ե. *mad-
Բաղադրութիւն՝ մաստ(ն)ութիւն: Աւելի քիչ հաւանական է փոխառութիւն համարել իրանական աղբիւրից՝ māsta «մեծ», ինչպէս կարծում է Հ. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 222):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաստ(ն)ութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գերմ.
mast «բտում, պարարտացում»
ալբ.
májmem «հաստանալ, գիրանալ»
սլ.
māscdan «մակարդվել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 222
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՍ
III
(բբ)
«բողբոջած ու մաքրված գարի` գարեջուր պատրաստելու համար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց. պարարտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mads-do- կամ *mad-do-)
եթէ *mad-do- -> մաստ
Իմաստով հեռու է իրանական ձեւերից, եւ դժվար է փոխառութիւն ենթադրել:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
māst «մածուն»
հ. վ. գերմ.
mast «բտում, պարարտացում»
հ. հնդկ.
māda-
ավ.
maθa- «հարբեցնող խմիչք»
հ. հնդկ.
mattá- «հարբած, գրգռված»
լատ.
mattus «հարբած»
հ. անգլ.
mōs «շիլա, կերակուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 512, սյունակ 1
ՄԱՏ
I
«մոտ, մոտեցում, մերձեցում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *məd-
Բաղադրութիւններ՝ մատչիլ (-նուլ, -չիլ), մատուցական, մատուցիչ, մատարկայ, թղթամատոյց, ինքնամատոյց, դժուարամատոյց, դժուարամատչելի, առաջամատոյց, նպաստամատոյց, նորնաւամատոյց, խնդրամատոյց: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 266) տալիս է *mād- նախաձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատչիլ,
մատուցական,
մատուցիչ,
մատարկայ,
թղթամատոյց,
ինքնամատոյց,
դժուարամատոյց,
դժուարամատչելի,
առաջամատոյց,
նպաստամատոյց,
նորնաւամատոյց,
խնդրամատոյց
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 266;
Pok. IEW 746
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ
Նոր՝
մատաղահաս, մատաղատի
մատաղահաս, մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah «թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast «գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏՉԻԼ
(մատիզ կամ մատուզ)
«մածվել, կպչել, փակչել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ, կաթել, հյութեղ, պարարտ, բտած»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mad-ig’h- (-ug’h-))
որտեղից նաեւ մատաղ, մածառակ, մաճար/ռ: Տարբեր է մածիլ-ից, որ *mag’- արմատից է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատզողական
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։