Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 145 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 316, սյունակ 1 Էջ 316
ԽԱՆՉԵԼ (բրբ. խայթել) «գոռալ, հպարտանալ, փքվել»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանչիւն, խանչումն, խանչանալ, խանչաձայնել, գերախանչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇԽԱՇ (խաժխաժ) «կակաչ» (բուսաբանություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xašxaš
Աղբյուր՝ թրք. խաշխաշաքար
Բաղադրութիւն՝ թրք. խաշխաշաքար: Փոխառութիւն՝ պ. xašxaš:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաշխաշաքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇՆ (-շին, -շինք, -շանց) «ոչխարների կամ այծերի հօտ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաշնադարման, խաշնասիրութիւն, խաշնարած, խաշնարատ, խաշնաւէտ, խաշնդեղ, խաշնտես, խաշնահաւ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՉ (խայչ, խէչ), -ի, -ից «խաչ, խաչափայտ. (փխբ.) վիշտ, չարչարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khet- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khotiō-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
Աղբյուր՝ թրք. խաչագող (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչդուռ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչեղբայր (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչերկաթ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչմերուկ (թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khotiō- *khet- «փայտ» արմատից։ Ջահուկեանը (ՀԼՊ 147) միացնում է հնդեւրոպական *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի հետ՝ նրա համար նշելով ձայնաւորման եւ ձայնդարձի տարբեր տիպեր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաչական, խաչակիր, խաչակից, խաչել, խաչելութիւն, խաչամահ, խաչափայտ, խաչապան, խաչկրան, խաչվերաց, խաչարձան, խաչքար, խաչագող, խաչդուռ, խաչեղբայր, խաչերկաթ, խաչմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. xada «ուղիղ եւ երկար ճիւղ, ձող, կախաղան» ((հայ-իրանական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334; Լիդեն None; ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՊՈՒՆ «կամար»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ խապունայարկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խապունայարկ
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ոլորել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khr- (*khror-, *khər-))
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառամանել, խառոմանել, խառնամանել, խառան, խառնել, խառնածիգ, խառիսախոտ, խառատել, խառատումն, խառել, միգախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κυριος «ծուռ»
հուն. κορωνος «ծուռ, ոլոր»
լատ. curvus «ծուռ, ոլոր»
ռուս. сорточки «պպզած»
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՆ (-ի, -ից) «խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. harna (թերեւս) «շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել, խառնելիք, խառնաբանջար, խառնագնաց, խառնախումբ, խառնակ, խառնակել, խառնուած, գիրկընդխառն, ընդխառնել, երկախառնել, ոգեխառնել, գիշերախառն, նոր-խառնակից, խառնակչութիւն, խառնակեցութիւն, խառնաշփոթ, խառնաշփոթութիւն, խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՏ «գիր, արվեստով գիր կամ զարդ, զարդանկար (պատկերագործ խատերով զարդարեալ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hatt «գիծ, գիր, գրարվեստ»
պարսկ. միջնորդութեա՞մբ: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 338) փոխառութիւն է համարում վրացերենից (xati «կերպարանք, պատկեր»), որ, թերեւս, նոյնպէս փոխառութիւն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խատկել, խատ(ը)տել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՏԽԱԼ «լուսնասերմազգի մի բույս» կամ, թերեւս, «առյուծախոտ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
եթե կապ չունի պ. xatmxālī, xatuxālī «խայտաբղետ, գույնզգույն» բառի հետ. ընդ որում արաբ. ծագման xatm-ը նշանակում է «բաղբջուկ, սիրիական վարդ»
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԶ (վատաբանող մի ածական)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ խարազդիմաց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարազդիմաց