Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 144 / 552
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԹ
(-ի, -ից)
«ընթացք, երթալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«շարժ(վ)ել, բարձրանալ, իջնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erth-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթալ (երթանալ),
երթեւեկ,
երթեւեկել,
երթումն,
ողջերթ,
սերմներթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar «շարժ(վ)ել»
հուն.
ερχομαι «գալ»
հայ.
յառնել, յորդորել
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47;
Աճ. ՀԱԲ 53
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻ
(-ւոյ, -եաց)
(երի)
«կենդանու կրծքամաս, երբուծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rēiti-
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 54) բխեցնում է հնդեւրոպական *perə- «առջեւ» ձեւից, բայց բերած օրինակները բուն մարմնամասերի անուանումներ չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
rietas «ազդր»
լատվ.
rieta «ոտք»
հ. սլ.
ritə «հետույք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 863;
Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԶ
(ճիշտ` երէզ)
«կտավաշերտ (որպես կապ), կտավ, երիզ, ժապավեն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *rei-g(')-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rei-g'h-)
*-g(h)-ն աճական է
հնարավոր *rei-g'h- (*-g(h)-ն աճական է) զուգահեռ ձեւից. այս *reig(')-ն առկա է միայն կելտական եւ գերմանական խմբերում (որոնց միջոցով քմայնութիւնը հնարավոր չէ պարզել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիզափինդ,
երիզապնդել,
երիզապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
ric «կապ»
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԹ
(իրիթ)
«մեծ սեպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *urit-)
այս արմատի *ureid-s- ձեւից է համարվում երգիծանել-ը (տե՛ս): Աւելի քիչ հաւանական է *rei- «պատռել, քերծել» արմատի *re-t- ձեւից բխեցնելը:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 156
Տե՛ս նաեւ
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԹԱՄԱԾԵԱԼ
(ի թաւ մածեալ)
«?»
Անստույգ
«Եւ մինչդեռ յայնմ յադետս տարակուսի եւ ի շտապ տագնապի երիթամածեալ կային» նախադասութեան մէջ: Բառարանագիրները երիթ-ը կապում են երից կամ երեք բառերի հետ:
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻԿԱՄՆ
(-ունք, -անց)
«երիկամ»
(սովորաբար անեզ. գործածությամբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *streig-
«շերտ, այլեւ միջուկ, սիրտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *treig'hme-no-)
Թերեւս հնագոյն հայերէնից է փոխառեալ վրաց. tirkmeli «երիկամ» բառը, որի ընդհանուր ծագումը հայերէնի հետ նշել է Մառը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
strigeno «ուղեղ»
սլավ.
*strьženь «մեջտեղ, ուղեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 46
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻՏՍ
«զբաղմունք»
(ԲՀ «զբաղումն»)
Անստույգ
Աճառեանը (ԲՀ 365) նոյնացնում է երմոս (եռմոս) բառի հետ, որ, սակայն, բերմես «փայլածու» բառի տարբերակն է:
Մատենագիտություն
Աճառեան (ԲՀ) 365
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻՆՋ
(-ոյ, -ու)
«էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ,
երիժնակ,
իգատերնջնակ,
իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՍ
««ժողովանոցս» (ԲՀ` նաեւ սխալմամբ, «ժողանոցս»)»
Ստուգաբանություն
երեք բառի հայցականն է՝ միացած ժողովանոց ձեւի հետ, որ ընկալվել է որպես բացատրություն: հմմտ. ԲՀ՝ եռակըմբայք «երիս ժողովանոցս»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՎԱՐ
(-ի, -աց)
(երիւար)
«նժոյգ, լաւ (ընտիր) ձի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *rīya(t)-vār(i)
(թերեւս)
«սերմնահիւթավէժ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիվարիկ,
երիվարաշատ,
երիվարել,
երիվարութիւն,
չորեքերիվարեան
Մատենագիտություն
Պերիխանյան, ՄԷՍՁЯ 70
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։