Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 144 / 190
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐԹ
III
(-ոյ)
«կողով, քրոց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծռել»
*-t-ով աճած
որդն բառի նման կապված է հնդեւրոպական *uer- եւ սրա` *-t-ով աճած *uer-t- «պտտել, ծռել» արմատի հետ` սկզբնային *u-ի անկմամբ *o-ի մոտ` *uor-th-o->որթ-ոյ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐԻԶ
(ուշ՝ ըռիզ, ռուզ, ըռուզ) այլեւ՝ ռետեզին (ԲՀ)
«բրինձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὄρυζα
Աղբյուր՝ արաբ. aruz
Մատենագիտություն
H. AG 369;
Աճ. ՀԱԲ 580-581
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐԿՈՐ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կերակրափող»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
բուն նախաձեւը որոշելու հարցում կան դժվարություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որկորեայ,
որկորամոլ,
որկորաժետ,
որկորաժետութիւն,
որկրամոլ,
որկրագահ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐՄ(Ն)
(-ոյ)
«պատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ark-
«պաշտպանել, փակել, կողպել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orkmō-)
*ark- արմատի մի տարբերակն է
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orkmō-` *ork- արմատից, որ *ark- «պաշտպանել, փակել, կողպել» արմատի մի տարբերակն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որմզդորմայն,
որմածակ,
որմածեպ,
որմայեց,
որմաշէն,
որմարգել,
միջնորմ,
քաղաքորմ,
բաբորմ
Նոր՝
որմնադիր, որմնախորշ, որմնանկար
որմնադիր, որմնախորշ, որմնանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
արգել-ք
հուն.
ἀρκέω «պահել, պաշտպանել, դիմադրել, հետ մղել»
լատ.
arceo «փոխել, ...»
Էջ 608, սյունակ 1
ՈՐՈՆԵԼ
«փնտրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ereu-
«որոնել, հետազոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orou-ne- (°))
Աճառյանը ժխտում է ձեւահնչույթային նկատառումով, բայց հմմտ. Jahukian, 1990, 12
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոնողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐρεουνάω «հարցնել, որոնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 585;
Jahukian 12
Էջ 608, սյունակ 1
ՈՐՈՇ
(որիշ, որուշ, ուրուշ)
«զատ, առանձին, հեռու, որոշ(ակի) աստիճան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ere-
«խառնխուռն, նոսր, հեռու կանգնած, իրարից հեռանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *oroskh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոշել,
որոշտել,
որոշումն,
անորոշական,
հաստորոշ,
բացորոշել,
հակորոշել,
դիւրորոշել,
դժուարորոշ,
բազմորոշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁρίζω «բաժանել, անջրպետել»
լիտվ.
irti «քայքայվել, պատռվել»
Էջ 611, սյունակ 1
ՉԱՄԻՉ
«չամիչ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *kem-
«սեղմել, քամել»
Հայտնի չէ կապը հնդեւրոպական *kem «սեղմել, քամել» արմատի հետ, որից ծագում են հայ. քամել եւ լիտվ. kĕmuras, լատվ. cemu(o)rs «խաղող» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չամչեայ,
չամչեղեն,
չամչախումիկ
Նոր՝
չամչարակ
չամչարակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kĕmuras
լատվ.
cemu(o)rs «խաղող»
Էջ 611, սյունակ 1
ՉԱՆՉ
(-ոյ)
«չանչ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրաց. čenč
(թերեւս)
«կեղեւ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում նաեւ համեմատությունը պ. čunča (junja) «խաղողի կուտ» բառի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
čunča (junja) «խաղողի կուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ. 623-624
Էջ 612, սյունակ 1
ՉԵԽ
(չեխ, չախ)
«կորիճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. čex
Աղբյուր՝ թրք. čəq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 622;
Ղազ.-Ավետ. ՄՀԲ 251
Էջ 613, սյունակ 1
ՉՈՐ
ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից
«չոր. լոկ, միայն, կոշտ, կարծր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ksoro-
«չոր»
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«այրել»
բայց *ksoro- «չոր» արմատից բխեցնել հնչիւնապէս խոցելի է, կասկածելի է նաեւ *ker- «այրել» արմատի հետ կապելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորանալ,
չորաբեկ,
չորակեաց,
չորակեր,
չորուտ,
խորշակաչոր
Մատենագիտություն
H. AG 485;
Աճ. ՀԱԲ 630
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։