Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 144 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԴԱԿ (շարդուկ) «ճիճվահան մի բույս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԺ (-ի, -ից) «երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-) *gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել, շարժահիմն, շարժումն, շարժուն, շարժիչ, անշարժ, գետնաշարժ, դյուրաշարժ, թեթեւաշարժ, հողմաշարժ, երկրաշարժ, զինաշարժ, արագաշարժ, դժվարաշարժ, շարժապատկեր, շարժառիթ, շարժօն, անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐԻԱՏ (-ի) (շարյատ, շարէտ, շարատ, բ.՝ շառատ, այլեւ շահադ) «տոկոս, վաշխ, տուրք, հողահարկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. šarī‘at «օրենք»
Փոխառության աղբյուր՝ արաբ. šahad «վկա»
բայց արաբ. šarī‘at «օրենք» բառը չունի հայերենի այս իմաստը. բ. շահադ ձեւը բաղարկված է արաբ. šahad «վկա» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՒԻՂ (-ի, -աց) (շաւեղ, շաւիղ) «շավիղ, ոտնահետք»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. səwīlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւղափոխել, շաւղակից, լուսաշաւիղ, ընդմիջաշաւիղ, խոզաշաւիղ, միջաշաւիղ, բազմաշաւիղ, բոցաշաւիղ, երկնաշաւիղ, երկշաւիղ, կուրաշաւիղ
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵԱԽ «քաջահավ, իբիս»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՋ (շեաղջ, շիղջ, սեղջ), -ոյ «կույտ, դեզ, (ցորենի, արմտիքների)»
Անստույգ (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ խեթ. šeli- (՞) (փոխառությո՞ւն) «հացահատիկի կույտ»
Կապ ունի՞ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղջել, շեղջաշեղջ, շեղջակոյտ, ջրշեղջ, ջրշիղջ, շեղջանակ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՇՏ -ի «կտրուկ, հատուկ, շեշտ»
Անստույգ
Փոխառության աղբյուր՝ խեթ. sesd- (sayd) (քիչ հավանական է) «բարգավաճել, աճել, ավելանալ»
բխեցնել խեթ. sesd- (sayd) «բարգավաճել, աճել, ավելանալ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեշտել, շեշտակի, յանգաշեշտ, շեշտումն, յարաշեշտ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 152
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐԱՄ (հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս) «շերամ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. šerāyā (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ, շերամագործ, շերամանոց, շերամապահ, շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷԿ (-ի, -աց) (շեկ) «շեկ, դեղնակարմիր»
Փոխառություն (թերեւս)
հմմտ. ատրաշէկ՝ ատր- «կրակ» բաղադրիչով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիկնիլ, շիկաթան, շիկակարմիր, շիկափոկ, շիկխարի, հրաշէկ, հրաշիկանալ, ատրաշէկ, ատրաշէակ
Նոր՝
շիկահեր, շիկամորթ, շիկանալ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԴԱՐ (-ի, -աց) (շիթար, ջիդար, շդառ) «խելագար, դիւահար, չար ոգի, դեւ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. šətar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515