Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 143 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒ(Ա)ԳՈՒՆԱԿ «տեղյակ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱԹ II (-ի, -ից) (նօթ) «կարմրադեղ (կարմիր ներկ)»
Ծագումն անհայտ է
Պատահական է նմանութիւնը «նավթ» բառին։
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱԹՃԵԼ «հիմնել, հայթայթել, հորինել տեղեկացնել, աւետել»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս *նաւթիճ հիմքից, որի նաւթ-ը կարող է կազմուած լինել նիւթ բառի նման (նի+հիւթ, վերջինս էլ՝ *sipto-` *sep-ից) *sap-ից՝ *sapt > նաւթ։
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՂ «նեղ, տառապյալ, ձերպ, նեղություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sner-lo-)
(*sner-lo նախաձեւի վերականգնումը հեղինակինն է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղել, նեղիչ, նեղութիւն, նեղածերպ, նեղսրտութիւն, նեղուց, նեղանձուկ, նեղանցուկ, սրտնեղիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. nearu
անգլ. narrow «նեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 478
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՂԿԱՍՈՒՆ ««տերունական» (ԲՀ` «տերունեան»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՏ (-ի, -ից) «նետ, կայծակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nedo- «եղեգ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նետալից, նետաթափ, նետակալ, նետաձիգ, նետող, նետել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nada «եղեգ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԳԵՒ (ներքեւ) «նվազ, թույլ, վտիտ, տկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sner- «պտտել, ոլորել սեղմել, կնճռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snerkeu- (*sner-k-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներգեւիլ, ներգեւումն, ներքեւեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. νάρκη «ընդարմացում, թմրում, վատացում»
հ. վ. գ. sner(a)han «կաշկանդել, կցել, կապել»
հ. անգլ. ge-sneorkan «խորշոմել»
հ. իսլ. snerkia «սեղմել, կնճռոտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԵԼ (-եալ) «ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի, ներումն, ներ(ող)ութիւն, աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ. nraw «բարք»
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԻՔ «վարք» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. nraw «բարք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԵՔԱՒՈՎ (ներքաւով, նեքայով) «խեղ, կաղ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Առնված է Նեքաւով փարավոնի անվան մեկնությունից։