Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 143 / 400
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
I
«կոշտ, կոպիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kal-
«կարծր, կոշտ»
k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ
խաղճ բառի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *kal- «կարծր, կոշտ» արմատից` k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ։ հմմտ. խաղճախուղճ եւ խաղտախուղտ կրկնաւորները։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 323) կապում է խաղտիք ցեղի (այստեղից` Խաղտիք երկիր) անվան հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղտալեզու,
խաղտաւուր,
խախտաւուր,
խաղտախուղտ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 323
Տե՛ս նաեւ
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԵԼ
«կցել, հոդել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *kol(ē)i-
«սոսինձ»
*k/kh անցմամբ
կապ ունենա հնդեւրոպական *kol(ē)i- «սոսինձ» հիմքի հետ` *k/kh անցմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնախաղտել,
խաղտախառնք
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՄ
«անփորձ, անվարժ, կեղծ, շինծու, խոպան, անմշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xām
Աղբյուր՝ պ. xām
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամանալ,
խամութիւն,
ի խամուց,
խամահատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 323
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄԲԱՅ
«խոնավ (°)»
Ծագումն անհայտ է
(... ի խամբայութենէ անձրեւաց լինին եւ ի տաւթոյ արեգական նախադասության մեջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամբայութիւն
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄԾԵՐՔ
(խամծեծք, խամծէք, խամծէկ, խամծեկք)
«կզակ, ծնոտ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Ըստ Աղայանի (ԱՀԲԲ 1, 559), խամծերք-ը թերեւս կազմված է խամ «ստորին ծնոտ» եւ ծերք < ծայրք բաղադրիչներից. այս դեպքում ծէք, ծէկ բաղադրիչներն էլ կարող են լինել ծագ «ծայր» բառի բարբառային ծէք, ծէկ, ծէկք (հգն.) ձեւերը
Մատենագիտություն
ԱՀԲԲ 559
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄՈՒԹ
«ձիու լծասարք, խամութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. qamut
Աղբյուր՝ կումիկ. qamutlar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամբատոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՄՈՒՐ-
(ուշ՝ նաեւ խամր-)
«քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մեգր. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
Աղբյուր՝ ճան. xomula-
(թերեւս)
«չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ,
խամրացուցանել,
արագախամուր,
վաղախամուր,
դիւրախամուր,
անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324;
Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԹ
«խայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khait-
«խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար,
խայթողութիւն,
կարճախայթոց,
չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caedō «խփել, կտրել»
լատ.
cadō «խփել, կտրել»
մ. վ. գ.
heie «թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325;
Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԾ
«բիծ, բծավոր, փոքր տեղ, մի փոքր, պատառ, կտոր, խայծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaidio-
«լուսավոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāi-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայծոտ,
խայծութիւն,
խայծիլ,
խայծուած,
խայծող,
խայծողիկ,
խայծկեր,
խայծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kētá- «նշան»
հ. իսլ.
heið «պայծառ երկինք»
հ. վ. գ.
heitar «պայծառ, պարզ. զվարթ»
լիտվ.
skaidrùs «լուսավոր. պարզ»
հայ.
խայտ «խատուտիկ, պիսակավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅՏ
I
«խատուտիկ, բծավոր, պիսակավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid-
«լուսավոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāid/t-)
որտեղից նաեւ՝ խայծ (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտուց,
խայտացուցանել,
խայտարղէտ,
խայտարղետութիւն,
խայտանկար,
խայտապիսակ,
խայտուած,
խայտառակ,
խայտառակամահ,
խայտառականք,
խայտառակել,
խայտակն,
գորշախայտ,
գեղեցկախայտուց,
կարմրախայտ
Նոր՝
խայտաճամուկ
խայտաճամուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։