Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 143 / 236
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅՍ
-ի, -ից (°)
(ի հայսի, ի հայսէ)
«ջրաշաղախ ալյուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pak-
«ամրացնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pak- «ամրացնել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թելահայս,
հայսալի,
հայսզգալ,
հայսողի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pas- «իրար կպցնել, միացնել»
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅՐ
(հաւր, հարք, հարանց)
«հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pəter-
«հայր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pətrós-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pəter-՝ *pətrós- «հայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայրաբար,
հայրապետ,
հայրենի,
անհայր,
միահայր,
քաջահայր,
զուգահայր,
նախահայր,
թագավորահայր,
խոստովանահայր,
հաւրեղբայր,
հայրենակից,
հաւրու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pita(r)
հուն.
πατήρ (սեռ. πατρός)
լատ.
pater
հ. իռլ.
athir
Մատենագիտություն
H. AG 463;
Աճ. ՀԱԲ 32
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՆ
ոյ (°)
«տատ, մեծ մայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«նախահայր կամ նախամայր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանի,
հանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀκνίς «մոր կամ հոր մայր, տատ» ((Հեսիքիոս))
լատ.
anus «պառավ կին»
հ. վ. գ.
ana «նախամայր, տատ»
Մատենագիտություն
H. AG 463;
Աճ. ՀԱԲ 33
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՆ-
«հենք, հյուսվածք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pan-
«հյուսվածք, գործվածք; մանել, հյուսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)pen-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pan- «հյուսվածք, գործվածք» արմատից, որը կապված է *(s)pen- «մանել, հյուսել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pannus «կտոր, ցնցոտի»
հ. պրուս.
panto «տրցակ»
անգլ.
spin «հյուսել»
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳ-
«դադար, վերջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuei-
«հանգստանալ, հանգիստ վայելել»
հան- նախածանցով
որի -i-ն ահպանուել է (*հան-գիչիմ>հանգչիմ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգչիլ,
(-նուլ),
հանգիստ,
հանգստաբար,
հանգստանոց,
մահահանգիստ,
հոգեհանգիստ,
ձմեռնահանգիստ,
նաւահանգիստ,
անհանգիստ
Նոր՝
հանգստանալ, հանգստութիւն
հանգստանալ, հանգստութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 134
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳՈՅՑ
(-ի, -ից)
«հանգոյց, կնճիռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կազմուած է -ոյց ածանցով՝ անգանիլ (անկանիլ) «հասնել, աւարտել» բայի յանգ արմատից, կամ, որ աւելի հաւանական է, հանգ «դադար, աւարտ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգուցել,
ոսկեհանգոյց
Էջ 446, սյունակ 1
ՀԱՆԴՈՅՐԺ
«հանդուրժող, համբերող, դիմացող»
Փոխառություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Հավանաբար կապ ունի հնդեւրոպական *dher- «պահել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդուրժել,
հանդուրժական,
անհանդուրժելի,
դժուարահանդուրժելի,
անհանդոյ(ր)ժ
Էջ 446, սյունակ 1
ՀԱՆԵԼ
(-ուլ, -իլ)
«հանել, հափշտակել, բաժին հանել, տարածել, հռչակել, թարմացնել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանելի,
հանածոյք,
հանելուկ,
հանք,
խաչահանու,
կայծակնահանու,
նորահանուկ,
արիւ-
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՑԵԼ
«առաջնորդել, տանել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
անց արմատից կազմված բարբառային ձեւ է
Էջ 448, սյունակ 1
ՀԱՍ
I
(-ի, -ից)
«հասնելը, հասունություն, հասակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek-
«հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել,
հասակ,
հասակակից,
հասակաչափ,
հասուն,
հասու,
հասույթ,
հասկանալ,
բարեհասակ,
անհասակ,
երագահաս,
տհաս,
ձեռնհաս,
վերահաս,
կարճահասակ,
վաղահաս,
վաղահասակ
Նոր՝
հասութաբեր, հասունություն
հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asnoti «հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։