Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 142 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ II (-ի) «գիծ, գիր, ձայնագրական նշան, նետի սայրի ճեղք»
Փոխառություն (թերեւս)
կովկասյան փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խազել, խազած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xazi «գիծ, շարք»
ուդ. xaz «գիծ»
լազ. xaz «գծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 310
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ III «մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն, իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. xvāstan (xvāz)
սողդ. juz «ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522; Ջահ. ՀԼՊ 526; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԶՄՈՒԶ (խզմուզ) «քաղցու, մածառ»
Անստույգ (թերեւս)
բաղկացած է խազ «խակ» եւ մուզ (մզել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԶՈՒՐ «զոպա, ծոթրին»
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է խոզար «դալար բույս» բառի հետ, եթե ԲՀ-ի «խազոր եւ զոպայ ծոթրին կամ բոյս դալարոյ» բառահոդվածի մեջ պետք է առանձնացնել զոպայ «ծոթրին» եւ խազոր=խոզար «դալար բույս» բառահոդվածները
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹԱՐԵԼ ««քանդել, ավերել, քայքայել», այլեւ խաթել «նվազել, թուլանալ» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth- «վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
երկուսն էլ միայն խաթարել ձեւի համար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-σκηθής «անվնաս»
գոթ. skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950; Ջահ. ՀԼՊ 149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹԵԼ «նվազել, թուլանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth- «վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
միայն խաթարել ձեւի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաթարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-σκηθής «անվնաս»
գոթ. skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950; Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹՈՒՆ «տիկին, թագուհի, իշխանուհի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւել. թրք. xatun «ազնվականուհի»
Աղբյուր՝ յակուտ. xotun, xatən «տիրուհի, տանտիկին»
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 312
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԼԱԹ (խալիաթ) «նվիրատրված թանկագին հագուստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xal‘āt
Աղբյուր՝ պ. xel‘at
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալաթել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԼԱՄ I (հալամ) «անասունի չորացած գանգ, գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *s(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝlomo- (՞))
ըստ Բուզգեի՝ կասկածով: Քիչ հավանական է հա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալամովին, անխալամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skalli «ճաղատ գլուխ»
շվեդ. skulle «գանգ»
հայ. խել-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՄ II «ուռք, սրնքոսկր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khə̆lomo-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. սկալմոս «թիակալ»
լիտվ. kelmas «կոճղ»
հ. անգլ. sculdor «ուս»