Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 142 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒՆԻ «ծաղր, ծանակ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «հորանջել, բերանը բանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuniio-) արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. geyja «հաչել, հայհոյել, ծաղրել»
գոթ. gaunon «գանգատվել, վշտանալ»
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՐՁԵԼ «կորզել, շորթել, կեղեքել, գողանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «բռնել, գրավել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'her-g'h- կամ *g'her-di-) արմատից (բաղարկված *g'her- «փոքր, մանր» արմատի հետ)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. harati «բերում է, տանում է, բռնում է»
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. чайка «ուրուր»
վրաց. čari, čaro «ուրուր»
թրք. çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 495, սյունակ 1 Էջ 495
ՃՄԼԵԼ «ճզմել, սեղմել, ճնշել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճմլեցուցանել, ճմլական, սրտաճմլիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ύγγεμος «կապ»
հ. հոլ. gemel «շղթա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 207; Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 495, սյունակ 1 Էջ 495
ՃՆՇԵԼ «սեղմել, ճզմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճնշումն, ճշնել, ճնշութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 500, սյունակ 1 Էջ 500
ՄԱԼ «մանրում, փշրելը, մանրելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mel- «մանրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մալել, անմալելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mar- «մանրել, փշրել»
հուն. μύλλω «ջարդել, փշրել, աղալ»
լատ. molo «աղալ»
հ. վ. գ. malan «աղալ»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 225
Տե՛ս նաեւ
Էջ 500, սյունակ 1 Էջ 500
ՄԱԽ «նախանձ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *makh- «միջոց, կարողանալ»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *makh- «միջոց, կարողանալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մախալ, մախել, մախողական, մախայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μήχος «միջոց»
լիտվ. mokė́ti «կարողանալ, հասկանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 179
Էջ 501, սյունակ 1 Էջ 501
ՄԱԾ II «թանձր, մածուցիկ, հոծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mag- «շաղախել, մածուցիկ դարձնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մածանիլ, մածիլ, մածուցանել, մածան, տախտակամած, թանձրամած, մառախլամած, մածուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μαγίς «շաղախված խմոր»
ռուս. мазь «քսուք, սպեղանի»
հ. իռլ. maistre «խնոցի»
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 228-230
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԱՂԻԼ «մեխ(վ)ել (?)»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «անդամ, կապակցել»
կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «անդամ, կապակցել» արմատի հետ։ Ըստ ՆՀԲ-ի, թերեւս, սխալագրութիւն փաղաղել-ի («այրել, սպանել»)
Մատենագիտություն
ՆՀԲ None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԹ I (-ի, -ից) «մաղթանք. աղոթք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ml-dh- «աղոթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ml-th-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղթել, մաղթանք, մաղթութիւն, մաղթակից, բարեմաղթել, բարեմաղթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. maldyti «աղաչել»
խեթ. maldi «աղոթել, ուխտել»
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 239