Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 142 / 236
Էջ 439, սյունակ 1
ՀԱՂ
I
«կից, միասին, հար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-n-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pol-na-)
«կապել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաղորդ,
հաղորդակից,
հաղորդեմ (-իմ),
հաղորդակցութիւն,
դիւահաղորդ,
զուգահաղորդութիւն,
զուարճահաղորդ,
հաղորդութիւն,
հաղորդատուփ
Էջ 439, սյունակ 1
ՀԱՂ
II
«անգամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«խփել»
արմատից. հմմտ. լատ. pello «խփել, ցնցել», հուն. πάλλω «ցնցել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միահաղ,
միահաղոյն,
համահաղոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pello «խփել, ցնցել»
հուն.
πάλλω «ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 13-14
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃ
I
-ոյ
«բարեհաճ, հաճույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *sek-
«հետեւել»
Աղբյուր՝ իրանական *hač
իրանական աղբյուրից՝ *hač (<հնդեւրոպական *sek- «հետեւել» արմատից՝ իմաստի փոփոխությամբ) (ըստ Մեյեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաճել(-ի),
հաճոյ,
հաճոյք,
հաճոյակատար,
հաճեցուցիչ,
հաճութիւն,
հաճութիւն,
տհաճ,
տհաճել,
անձնահաճ,
մարդահաճոյ,
մտահաճոյ,
ինքնահաճ,
կամահաճ
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃԱՐ
I
-ոյ
(բ. աճար)
«հաճար (հացաբույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ad-
«հաճար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ades/ados-)
*-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)
նախաձեւի *ad- արմատից՝ *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)։ Կովկասյան մերձիմաստ ձեւերը, որոնք Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 15-16) կասկածով դիտում է որպես հայերենի աղբյուրը, պետք է համարել հայերենից փոխառված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
ador «հաճար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃԵԼՔ
«հարս ու փեսայի բազմելու տեղ, գահավորակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. hačle
հարմարեցված հայ. -ելք ածանցին
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ
I
-ոյ
«համ, կարգուկանոն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sap-
«համ առնել, ընկալել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sapmo-)
եթե վերջինը չի տալիս *հատմ
արմատից, որի անածանց ձեւն է *sap'b- «համ առնել, ընկալել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համեղ,
համեղահամ,
համահամ,
համտեսել,
համեստ,
համեստաբարոյ,
անհամ,
անհամիլ,
քաղցրահամ,
բարեհամ,
սրբահամ,
գինեհամ,
դառնահամ,
լեղահամ
Նոր՝
համեստափայլ, անհամեստութիւն
համեստափայլ, անհամեստութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sapio «ճաշակ ունենալ կամ զգալ, լինել խելացի, բանական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 880;
Ջահ. ՀԼՊ 146, 189
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ
II
-ի, -աց
«սեռական օրգան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b-
«համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sάpa- «առնանդամ»
լատ.
sōpiō «առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 443, սյունակ 1
ՀԱՄՈՒՌ(Ն)
«խումբ, բազմություն»
Անստույգ
Կամ փոխառություն իրանական աղբյուրից կամ կազմություն համ- նախածանցով եւ ուռ(ն) անծանոթ արմատով։ ուռ «ճյուղ» եւ ուռ «ուռուցք» արմատները իմաստով հեռու են։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միահամուռ
Էջ 443, սյունակ 1
ՀԱՄՏԻԿ
«համապատիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«հարգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *տիկ)
կազմված է համ- նախածանցով
կազմված է համ- նախածանցով` *տիկ անծանոթ արմատից, որ կարող է կապ ունենալ հնդեւրոպական *deu- «հարգել» արմատի հետ:
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅԹԵԼ
«հոդել, կցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sei-
«կապել, թոկ, փոկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *səit(h)-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *səit(h)-՝ *sei- «կապել, թոկ, փոկ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայթ(հ)այթել,
հայթ(հ)այթանք,
հեթեթանք,
հայթայթումն,
հեթեթ,
անհեթեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sada
հ. վ. գ.
seito «թոկ»
գերմ.
saitas «կապ, շղթա, թել»
պրուս.
saitan «փոկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։