Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 141 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. halá- «գութան»
գոթ. giltha «մանգաղ»
հայ. ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵԼ «դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ. glumen «դարանակուտ»
հայ. ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՄԵՌՆ (հգն. ձմերունք, սեռ. ձմերայնոյ), ուշ` -րան «ձմեռ, փոթորիկ, ալեկոծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heim- «ձմեռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heimerinos-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձմեռնասուն, ձմեռային, ձմերական, ձմեռային, ձմերանոց, ձմերատուն, ձմերել, ձմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. cheimerinos
լատ. hibernus «ձմեռային»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 156
Տե՛ս նաեւ
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՒԽԼ (ձուլիլ) «շեղվել, խոտորվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՂ -ոյ «երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք, ձողամբարձ, ձողաբարձ, ձողակերտ, ձողաձեւ, ձողաչափել, ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. žúolis «հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157; Pok. IEW 434
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁՈՅԼ -ոյ (ձոյղ, ձիւլ) «ձույլ, միաձույլ, ձուլվածք, զանգված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heu-lo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուլել, ձուղել, ձիւլել, ձօղել, ձուլիչ, ձուլած, ձուլածոյ, ոսկեձոյլ, բոլորաձոյլ, միաձոյլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հուն. chéō «լցնել, թափել»
հ. շվեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՐ (-ոյ) «ձոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'houero-) o-ձայնդարձ
արմատից. հմմտ. հայ. ձեւ, ձոյլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձորակ, ձորալիր, ձորաձեւ, լեռնաձոր, քարաձոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ձեւ
հայ. ձոյլ
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 158; Pok. IEW 447-448
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒ (-ոյ) «ձու, հավկիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iōiom- «ձու» (անմիջական նախաձեւ՝ *o(u)i-om-) նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձուանեկ, ձուարդ, ձուաձեւ, ձուածին, ձուարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. xāya
հուն. ōion «ձու» (*i>ձ անցման համար հմմտ. ձաւար, ձեգ)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 784
Տե՛ս նաեւ
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒԿՆ (-ան, -ունք, -անց) «ձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'h-iu- «ձուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'h(i)u-kon-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձկնորս, ձկնորսութիւն, ձկնաքաղ, ձկնահան, ձկնաւոր, ձկնիկ, վիշապաձուկն, աղձուկն, օձաձուկն, ձկնաբան, ձկնկիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. iχθύς
լիտվ. žuvis
հ. պրուս. suckis «ձուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 471; Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒՂԲ (ծուղբ) «ձկնկիթ, խավիար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'h-iu- «ձուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hiu-) +lep-
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 41-42