Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 140 / 290
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԻԿ
(զթիկ)
«կատիկ, մակալեզու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թաթար. kadyk
«կոշտ, պինդ, ցցված»
հմմտ. թաթար. kadyk «կոշտ, պինդ, ցցված» > ռուս. кадык «ադամախնձոր»։
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 20
Էջ 389, սյունակ 1
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԻՆԱՐ
«փականք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κατηνα < լատ. catena (հայ. տեքստում՝ «... զշղթայս կատենարին»)
«շղթա»
հայ. տեքստում՝ «... զշղթայս կատենարին»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 539
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏԻՇԻՏԻՏ
«քրիստոնեական ուսմունքի ուսուցիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κατηχητής
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 539
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՐ
I
(-ոյ, -ի, -ից)
«թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«միավորել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goro-)
o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարան,
կարկատել,
կարկատան,
կարկատումն,
խորանակար,
կաշկակար,
մանրակարկատ,
խրամակարկատ,
հատակարկատ,
կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω «հավաքել»
լատ.
grex, -gis «հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas «խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste «վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno) «թել»
հ. հնդկ.
gárta «մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr «պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm «հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος «հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
II
«կարողություն, ուժ, սաստկություն, շատություն, հնարավորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. karī
«ակտիվություն»
Աղբյուր՝ մ. պ. kar
«ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Ջահ. ՀԼՊ 528։ Մեյեն եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 542) համեմատում են սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ» բառի հետ։ Բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «ծանր» արմատից (հուն. βριαρος «ուժեղ», հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք») ծագելու դեմ է խոսում ապիկար տիպի կազմությունը, որ ակնհայտ իրանական բնույթ ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարաւոր,
կարատրիլ,
կարութիւն,
կարի,
կարեպետ,
կարեվէր,
կարեւոր,
տկար,
տկարանալ,
անկար,
անկարելի,
ապիկար
Նոր՝
տկարակազմ
տկարակազմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ»
հուն.
βριαρος «ուժեղ»
հ. իռլ.
brīg «ուժ, հզորություն, արժեք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 528;
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
III
«կարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷori-)
ծագում է «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի-ք,
կարեւոր,
կարաւտ,
կարաւտիլ
Նոր՝
կարոտագին, կարոտակէզ, կարոտաւոր, կարիքաւոր
կարոտագին, կարոտակէզ, կարոտաւոր, կարիքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú «ծանր, կարեւոր, արժանավոր»
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
IV
«ցավ, վիշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ծանր»
կապված է նախորդ կար «կարիք» արմատի հետ եւ ծագում է *gʷer- «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի,
կարիք,
կարեկից,
կարեկցութիւն,
անկարեկան,
անկարեկից,
անկարեկիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
baire «հոգս, վիշտ, թախիծ» ((՞))
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱԽ
(բբ)
«քաջ, ընտիր, կորովի, զորեղ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
կապված է կար «կարողություն, ուժ» արմատի հետ՝ -ախ ածանցով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱԿՈՒՄ
«տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalká «կեղտ»
թյուրք.
qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։