Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2894 բառահոդված (էջ 14/290)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԴ I «այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն, անդանոր, անդուստ, անտուստ, անդր, անդրէն, անդստին, անտի, անդի, անդրագոյն, անդրադարձ, անդրութիւն, անդրանալ, յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴ II (-ոյ, -ի, -ից) (հանդ) «հանդ, վարելահող, արտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից
Ավելի քիչ հավանական է կապել անդ «շեմք» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաստան, անդապահ, անդել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոխ. Ա
ānt
«հարթություն»
բոխ. Բ
ānte
«հարթություն» հայ-բոխարական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 40-41; Աճ. ՀԱԲ 186
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՃԵԼ (անդիճ-ել, անտիճ-ել, անդէճ լինել, հանդիճել, հանդիջել) «մտածել, քննել, խորհրդածել, մտմտալ, մտահոգ լինել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andāčak «ապացույց, օրինակ»
փոխատու լեզու՝ մնք. andač «չափել, նախատել, դատել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաճումն, անդէճք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 186-187
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԱՍՏԱԿԱՆ «հանդիմանություն, նախատինք»
Ստուգաբանություն ()
Սխալագրություն՝ փոխանակ սանգաստական (տե՛ս):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԵԱՅ (-եաց, -եայց) (անդի) «խոշոր եղջերավոր անասուն, նախիր, խոշոր եղջերավոր անասունների հոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh- արմատից
որտեղից՝ հայ. անդ «հանդ, վարելահող, արտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդեորդ, անդիորդ, անդւորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
enderig
«ցուլ եզ»
կիմր.
anner
բրետ.
ounner
«երինջ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԻԼԻՊՍ «բարեխոս, պաշտպան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀντίληψις
Մատենագիտություն
H. AG 189; Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԻՄՈՆ (բբ) «ծարիր» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. antimonium
փոխատու լեզու՝ իտալ. antimonio
նոր փոխառություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԻՇԱՅ «հոգս, մտահոգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. andīša
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆՏԻՏՈՏՈՆ (ԲՀ) (անդիտստոն) «հակաթույն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀντίδοτον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՈՐՐ «հանգստություն, հանգիստ, խաղաղ, ընդարձակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է ան- ոչ ժխտական նախածանցով՝ դորր=դիր արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190