Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 219 բառահոդված (էջ 14/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 401, սյունակ 1 Էջ 401
ԿԵՐԿԵՐ «սեւ փարփար»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կրկնաւոր կազմութիւն։ Թերեւս հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից, որտեղից՝ կռունկ եւ, թերեւս, կեռնեխ։
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 82-83
Էջ 401, սյունակ 1 Էջ 401
ԿԵՐԿԵՐԻԼ «խսպոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում, կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē
«աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā
«ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn
«ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren
«ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra
«կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83; Pok. IEW 476
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԾ -ոյ «կրծքաձեծ լաց, ողբ, կոծում, ծեծում, ալեկոծություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոծիլ (-ալ), կոծական, կոծանք, կոծադիր, կոծապար, կոծատեղի, քարկոծել, քարկոծանի, ալեկոծ, ալեկոծութիւն, ձեռակոծ, նաւակոծիլ, պատուհասակոծ, թթակոծ, ծովակոծութիւն, երասանակակոծել, համբաւակոծ, հանապազակոծ
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՌ III «հարկադիր աշխատանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘor-s-)
որտեղից նաեւ հայ. կրել (կիր-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռավար, մորեխակոռ, կոռութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կրել (կիր-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԷՔ (հգն.) «դժվարին տեղիք, զերբուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր»
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «լեռ»
արմատներից մեկի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
այլբ.
gur
«քար»
հուն.
δειρος
«բլուր»
հուն.
δηρας
«բլուր»
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ II «պսակում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
որտեղից նաեւ` կոր, կեռ (կեռ կտուցի համար այսպես կոչված):
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԹ (-ոյ) «այգեկութ, այգեկութի ամիս՝ սեպտեմբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խեժ, ձիւթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոց, այգեկութ, խակակութ, դժուարակութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կիթ
նորվ.
koda
«դալ, խեժ»
նորվ.
kvoeda
«դալ, խեժ»
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂԽ «շատակեր, որովայնամոլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘʰel- «կլանել»
որտեղից նաեւ՝ կուլ-, կլանել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐ II «կեր, անասնակեր, ապրուստ, շահ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` կեր (տե՛ս), այլեւ` բալթ. *gurtla, պրուս. gurcle «կոկորդ», ռուս. жрать «խժռել» եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերակրել, կերակրիչ, կերակրչութիւն, գազանակուր, գետակուր, գերեզմանակուր, դեղակուր, ձովակուր, տատանակուր, վաճառակուր, ջրհեղեղակուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բալթ.
*gurtla
պրուս.
gurcle
«կոկորդ»
ռուս.
жрать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575, 665; Pok. IEW 474
Տե՛ս նաեւ
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐ III «մի վնասակար միջատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` հայ. կեր, կերակուր (հմմտ. ուտիճ)
Տե՛ս նաեւ