Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 206 բառահոդված (էջ 14/21)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՄԲՐՈՅ «տոպրակ, պարկ, մարդ ծանրություն»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է -ոց վերջածանցով՝ շմբր- անծանոթ արմատից
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆԿՈՂԻԼ (շանկղիլ) «իրար փաթաթուել, միահիւսուել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gel-g-)
թերեւս կազմուած է շն- (-շան) եւ բ. կղկիլ բաղադրիչներից (վերջինս կարող է ծագել հնդեւրոպական *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդուել» արմատից (*gel-g->կղկ-)
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆՈՐԵԱԿ «խուլորձազգի մի բոյս» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն ()
Կազմուած է -(ե)ակ վերջածանցով՝ շնոր(ի) հիմքից, որ թերեւս կապ ունի շնորհ-ի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՇՈՒԿ «վտանգի ձայն, շշուկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն՝ -ուկ վերջածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնաշշուկ, մահաշշուկ, անշշուկ, չարաշշուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 527
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԳՈՐԻԼ «կռվել, մարտընչել, դիմակայել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է -որ վերջածանցով եւ ոգ- արմատով, որ հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *seu- «ծռել, կտրել, քշել» արմատի հետ (*sou-nq-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոգորական, ինքնոգոր
Էջ 599, սյունակ 1 Էջ 599
ՈԶՈՒՄՆ «թեզան»
Ստուգաբանություն ()
կազմված է -ումն վերջածանցով` *ոզ- անծանոթ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pag «ամրացնել» արմատի հետ` *-o- ձայնավորմամբ:
Էջ 600, սյունակ 1 Էջ 600
ՈՂԵՂ «առավել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կարելի է առանձնացնել -եղ վերջածանցը, բայց այդ դեպքում անհայտ է մնում ող-ը
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՉ (-ով, չ-) «ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue- (անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-)) դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ, չժողովուրդ, ոչնչութիւն, չիք, ոչնչանալ, չմեղ, ոչէութիւն, չբոտի, չախորժութիւն, չբոտիլ, չագահութիւն, չքատորիլ, չահագին, չքանալ, չանձնաւոր, չնաշխարհիկ, չանսական, չնչին, չաստուած, ոչնչին, չեւ, ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈԳԱՅԹ (- ի, -ից) «թակարդ, ծուղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reu- «պատռել, քանդել, փորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ro-) կազմված է -այթ վերջածանցով
Կազմված է -այթ վերջածանցով․ (հմմտ. ճառագայթ)՝ որոգ արմատից, որ, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *ro- ձեւից՝ *reu- «պատռել, քանդել, փորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոգայթել, որոգայթադիր, գաղտնորոգայթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ров
«փոս, խանդակ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆ (-ի, -աց) «պարան, չվան, երկարության մի չափ, որթատունկերի շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է պար արմատից՝ -ան վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանախաղաց, պարանախաղացութիւն, պարանմեջ, մագապարան, այգեպարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանիլ
«շրջվել, հետ դառնալ»