Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 110, սյունակ 1
ԲԱԳԻՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ, -եաց)
«մեհյան, տաճար, զոհասեղան, եկեղեցու խորան, սեղան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական bagin (?)
հմմտ. բագ- «աստուած» (< իրան.):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագնասեր,
բագնապետ,
բագնագիտութիւն,
բագնաձեւ,
բագնայարկ,
յարաբագին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 373
Տե՛ս նաեւ
Էջ 110, սյունակ 1
ԲԱԶՈՒԿ
I
«ճակնդեղ»
Ստուգաբանություն ()
Բազուկ «թեւ» բառի իմաստափոխուած ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 377
Տե՛ս նաեւ
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԶՈՒՄ
(-ի, -աց)
«շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *bhng'hu-
փոխատու լեզու՝ իրան. *bazum
հունարենի ազդեցությամբ գործածված է որպես գերադրականին համազոր ձեւակազմիչ. թեեւ հնարավոր էր նաեւ անմիջական զարգացում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազմատար,
բազմագույն,
բազմադիմի,
բազմազար,
բազմաժամանակեայ,
բազմաժողով,
բազմահմուտ,
բազմանալ,
բազմատր,
բազմութիւն,
բազմաբովանդակ,
բազմալեզուեան,
բազմակողմանի,
բազմահատոր,
բազմանիստ,
բազմապատիկ,
բազմավանկ
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 111, սյունակ 1
ԲԱԺԱԿ
(-ի, -աց, -ոյ)
(բարժակ, այլեւ, սխալ ստուգաբանությամբ՝ բաժանակ)
«բաժակ, գավաթ, ըմպանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bāžak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժակիկ,
բաժակեան,
բաժակել,
բաժակակալ,
բաժակագող,
բաժակաման,
բաժակաձեւ,
բաժակաճառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժանել
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԿ
(-ի, -աց)
«տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki
«փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ,
բականել,
բակարգել,
ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱՀ
(-ու, ուշ՝ -ի, -ից)
«բահ, երկաթե թի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«սուր գործիքով գործել՝ ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhr-ti- կամ *bher-ti-)
Հայերեն ա-ով ձեւը սովորական չէ, եւ հնարավոր է ենթադրել իրանական աղբյուր, ինչպես մահ բառի դեպքում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բահաւոր,
բահել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φάρος
«գութան»
լատ.
forō-, āre
հ. վ. գ.
boron
«ծակել»
ռուս.
борона
«ցաքան»
ռուս.
брить
«ածիլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 392-393
Էջ 114, սյունակ 1
ԲԱՂ
I
«կից, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-la-)
ածանցյալ ձեւ
Բաղ-ը գործածված է հատկապես հունաբան հեղինակների երկերում որպես նախածանց՝ փադ-ին զուգահեռ: Ծագումը չի պարզված: Մնացած վարկածներն ավելի անհավանական են. 1. բաղեղն-ի եւ հնդեւրոպական *bhel-eno- (թունավոր խոտերի նշանակում) հիմքի նմանությունը պատահական է: 2. բաղ-ի եւ փադ-ի նույնացումը որպես բարբառային հնագույն տարբերակներ կասկածելի է. պատահական պետք է համարել նմանությունը բյուրք. bār «կապել» արմատի հետ, եթե նկատի առնենք, որ հայ դ-ն նախապես ձայնորդային հնչում է ունեցել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղայք,
բաղել,
բաղբաղայք,
բաղաբաղել,
բաղբաղանք,
բաղբաղել,
անբաղայ,
անբաղայապես,
անբաղապես,
անբաղադայ,
կողբաղ,
բաղեղն,
բաղել,
բառեղ,
բարեխ,
զբաղիլ,
սբաղիլ,
զբաղնուլ,
զբաղանք,
զբաղասեր,
զբաղկոտ,
ընդզբաղիլ,
անզբաղապես,
բազմազբաղ,
զբաղայեղ
Էջ 114, սյունակ 1
ԲԱՂԱՐՋ
(-ի, -աց, -ոյ)
(բաղարծ)
«բաղարջ, չթթված խմորից թխված կլոր եւ փափուկ հաց, չխմորված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhelrghio- կամ *bhelrdhio-)
ըստ բաղարջի կլոր ձեւի այսպէս կոչված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարջակեր,
բաղարջընծայ,
բաղարջեայ,
բաղարջիկ,
բաղարջակ
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂԷԶ
««?» (բաղէզութիւն բառում)»
Ստուգաբանություն ()
ՀՀ-ն բուն ձեւը համարում է բախած (բախածութիւն)։ Միջին ձեւն առկա է ԲՀ-ում՝ բաղած-ութիւն («վնասակարութիւն» մեկնությամբ), բաղէզ-ը եւ բաղած-ը պետք է համարել բախած-ի բարբառային տարբերակները:
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂԽՈՎՔ
(բաղխովն)
«փոփոխումն»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
եբրայական անվան աղավաղված ձեւ:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։