Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1179 բառահոդված (էջ 14/118)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 120, սյունակ 1 Էջ 120
ԲԱՐԳԵՂ ««բարերախտ» (ԲՀ)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է (եթե բար-ը կապ չունի բարի-ի հետ)
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԲՌԵՃ «քվեճ»
Անստույգ (թերեւս)
բուէճ-ի բարբառային ձեւ՝ բբռլէճ «գիսախռիվ» բառի հետ բաղարկվելով ձեւափոխված:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Տե՛ս նաեւ
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԴՈՒՁ (բրբ. պտուզ, պտօ) «փոքրամարմին, կարճահասակ»
Ծագումն անհայտ է
հազիվ թե կապ ունենա (բարբառային *փութ > բուդ ձայնեղացմամբ) հնդեւրոպական *pōu-pū- «փոքր, մանր» արմատի հետ, որտեղից նաեւ հայ. փոքր:
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՂԿԵԼ «նեղել, տառապեցնել. վշտակցել (՞)» (բբ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *bhel-eu- «խփել, թուլացնել, հիվանդացնել» հիմքի հետ՝ *bhel-u- > բեղզ, որից բարբառային խլացմամբ բեղկ (՞).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. balwjan «նեղել տառապեցնել, չարչարել» ((՞))
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՈԳ ««մեծ» (ԲՀ)» (ԲՀ)
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ թրք. büyük (böyük) (հաւանաբար)
Հաւանաբար կապ չունի բեթք (բէք, բաք) բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՍՏ «մած, -կապ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-to)
Կապ ունի՞ արդեօք հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» արմատի հետ, հնչիւնապէս հնարաւո՞ր է արդեօք *bhendh-to > բեստ. *bhendh-ը հայերէնում տալիս է պինդ, իսկ *dh-t կապակցութեան՝ -st-ի փոխվելու մասին հաւաստի տուեալ չկա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստաբեստ, հաստաբեստագոյն, հաստաբեստել
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԿՐԻԼ «ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ծագումն անհայտ է
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական, բերկրություն, բերկրումն, բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ. batira «ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144; Pok. 106
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷՔ (-ի, -աց) (բէք, բաք) «մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Անստույգ
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. Βάκκε «ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԵՏ (բեր) «մեծ, հաստ» (ԲՀ եւ բբ.)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հնագույն վկայությունը թերեւս սեպագիր Bittiariga տեղանվան մեջ (հետագա Բբ-առիճ «մեծ Առիճ»):
Էջ 128, սյունակ 1 Էջ 128
ԲԻԲ (-ի, -աց) «աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Բնաձայն (հավանաբար)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ»
պ. bubuk «բիբ»
հուն. βέμβιξ «հոլ»
լիտվ. bybis, bibus «պորտ»