Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՃ
I
(կայճ), -ի, -ից
«քաղիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. kača
«գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ,
կճակուռ,
կաճեայ,
կաճեղիպակ,
այծենակաճ
Էջ 377, սյունակ 1
ԿԱՃԱՌ
(կայճառ)
«խումբ, բազմություն, համախումբ, ժողով»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճառանոց,
ճառական,
կաճառորդ,
բյուրակաճառ,
կաճառիլ,
երկնակաճառ,
կաճառախիտ
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՅ
(-ի, -ից)
«կայան, տեղ, վիճակ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայան,
կայանալ,
կայանանալ,
կայանաւոր,
կայարան,
կայեան,
կայուն,
կայկայել,
կակայիլ,
կայական,
մշտակայ,
հարակայ,
չկայ,
արեւկայ,
պարզկայ,
ոտնկայ,
մերձակայ,
մատտակայ,
նաւակայք,
ջրկայ,
բացակայ,
ներկայ,
ենթակայ,
երեւակայել,
գերակայ,
դիմակայ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԱՆ
«տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան եւ այլն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ»
նաեւ` *gʷem-
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուն,
կայարանապետ,
անկայուն,
կիսակայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βάσις
«քայլ, ընթացք. հիմք, կայունություն»
<*gʷmtis-
հ. հնդկ.
gatí
«քայլ, շարժում, պատճառ, հիմք, վիճակ»
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
I
(-ի, -ից)
«ցատկոտում, ուրախության պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել,
կայթին,
կայթումն,
կայթոտ,
կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
II
(-ի, -ից)
«կողով, 60 լիտրանոց մի չափ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ ասոր. kailtā
«չափ»
Հազիվ թե երկրորդ իմաստով կապ ունենա ասոր. kailtā «չափ» բառի հետ (բաղարկո՞ւմ)
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
III
«մանկական խաղալիք (չխչխկա՞ն)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է կապը կայթ «ցատկոտում, ուրախության պար» բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԾ
(-ի, -ից)
«կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-)
*-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն,
կայծակել,
կայծքար,
կայծի,
կայծոռիկ,
կայծակ,
առկայծել,
եռանդնակայծակ,
կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidrùs
հուն.
φαιδρός
«պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՄ
«կայմ, առագաստակալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կապված է կալ բայի (կայ- տարբերակով) հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկայմ,
եռակայմ,
երկկայմ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱ(Յ)ՆՈՒԱԾ
(կայնուած)
«շիճուկ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կանգնել բայի բարբառային կայնուած ձեւից` իմաստի մասնակիացմամբ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։