Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՃ
I
-ոյ
«բարեհաճ, հաճույք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *sek-
«հետեւել»
փոխատու լեզու՝ իրանական *hač
իրանական աղբյուրից՝ *hač (<հնդեւրոպական *sek- «հետեւել» արմատից՝ իմաստի փոփոխությամբ) (ըստ Մեյեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաճել(-ի),
հաճոյ,
հաճոյք,
հաճոյակատար,
հաճեցուցիչ,
հաճութիւն,
հաճութիւն,
տհաճ,
տհաճել,
անձնահաճ,
մարդահաճոյ,
մտահաճոյ,
ինքնահաճ,
կամահաճ
Էջ 442, սյունակ 1
ՀԱՄԲԱՐԱՊԵՏ
«խնկածաղիկ, մարեմխոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. anbārbad
ըստ Ամիրդովլաթի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 24
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՃԱՐ
(ոյ ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«խելք, իմաստութիւն, հանճար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hančar
ըստ Բոլոնիեզի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 41) տալիս է պ. hanjar «կերպ, եղանակ ճանապարհ, ուղի» զուգահեռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանճարագիտութիւն,
հանճարել,
հանճարեղ,
անհանճար,
անհանճարութիւն,
բազմահանճար,
կորովահանճար,
տղայահանճար,
գերահանճար,
հոգեհանճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hang'r-
«մտածել, խորհել, մտածմունք, խորհրդածութիւն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530;
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 455, սյունակ 1
ՀԵԶՆԱԿԱՆ
««հեշտական» (ԲՀ՝ «ըստ աղտեղի ինչ զրոյց հեշտանալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 463, սյունակ 1
ՀՆԴԻԿՈՆ
(հընդիկոն)
«լեղակենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἰνδικόν
«հնդկական»
ըստ իմաստի ձեւափոխված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՍԿ
«ամենավերջին, ամենահետին, ամենից, ամենա-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos-
«անմիջապես, մոտ, հետեւում, հետո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *post-uo- կամ *post-ko-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post
«հետո»
հ. հնդկ.
paščāt
«հետո, արեւմտյան, ուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 125;
Ջահ. ՀԼՊ 144
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՐԱՍՏԱՑ
««սառնամանիք» (°)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կարծես թե կազմված է հուր եւ ստաց բաղադրիչներից, բայց ըստ համատեքստի ենթադրվող իմաստը չի համընկնում սրանցից բխող ընդհանուր իմաստին
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԳ
(-ու, ուշ՝ -ունք)
«ձագ, ճնճղուկ, (մի) թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hag-
արմատից
փոխատու լեզու՝ պ. zāg
«ձագ, հաւի ճուտ»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zag
«թռչուն»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zogu
«հաւի ճուտ»
Ըստ Հիւբշմանի (AG 185), իրանական փոխառութիւն է, բայց այս դէպքում սպասելի էր աւելի շուտ *զագ ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագախառն,
ձագարան,
ձագախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141;
AG 185
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՆ
III
«գնալ»
Ստուգաբանություն ()
(ԲՀ-ի ցանկճանօղ «մշտագնացող» բառայօդուածից վերականգնուած): Ըստ ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան, ուղղուել է ցանկ ճախրող:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։