Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 394 բառահոդված (էջ 14/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēm
փոխատու լեզու՝ պ. dīm
փոխատու լեզու՝ պ. dīma
փոխատու լեզու՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի, դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻԲԱԳԱՂ ««նիզակակից» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հունարեն δι «երկ-» բաղադրիչով ինչ-որ բառի տառադարձություն. անհայտ է մնում բագաղ-ը:
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻԶԱԿԻՐ ««մրցություն» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հունարեն δι «երկ-» բաղադրիչով ինչ-որ բառի (աղավաղվա՞ծ) տառադարձություն:
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՒԱՆ -ի, -աց «դահլիճ, ատյան, դպրոց, մատենադարան, հարկատեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēvān
փոխատու լեզու՝ պ. divān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւանապան, դիւանապետ, դիւանադպիր, դիւանատուն, դիւանագիր
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 671
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԼ «դադար, հանգիստ, պատվեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhūl-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhūl-՝ *dheu- «պտտվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղլալ, դղալ, անդուլ, անդուլութիւն, գործադուլ, գործադուլաւոր, դասադուլ, հացադուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
dvelja
«պահել, մնալ»
հ. վ. գ.
twallen
«պահել, ուշացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 682
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼՈՎԱ (ելովէ, ելոյի, ելոյէ) ««աստված, Եհովա» (բբ.)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. elōha
եբր. elōha բառի տառադարձումն է` նշված իբրեւ եբր. բառ
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂ (եղանիլ, կտր. եղե) ««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ, եղումն, եղական, եղելութիւն, եղուտ, եղանակ, եղոցել, եղան, անեղ, մակեղուս, յեղուլ, յեղութիւն, յեղումն, յեղափոխ, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակագույն, յեղանակ, յեղանակել, յեղինակաւոր, յեղակարծ, եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, երագայեղ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, եղեղել, յեղեղեանիս, յեղեղուկ, յեղյեղուկք, յեղյեղումն, անյեղելի, յաղթադարձիլ, յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελαύνω
«քշել, շարժել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306; Աճ. ՀԱԲ 14; Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂԱՐ I «կին, կին-ամուսին, ամուսնացած կին»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *seue- անդրադարձ դերանվան հետ եւ պատկանի *-l ածանցով կազմված ցեղակցական անունների խմբին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
քոյր
հայ.
քենի
հայ.
քեռի
Էջ 214, սյունակ 1 Էջ 214
ԵՂԵՍՄԱ(Թ) (եղեսոմք) ««ելս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբրայերեն ինչ-որ բառ
տառադարձություն ինչ-որ բառի (հատուկ անվան), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՄ «մեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «հանգստանալ, հանդարտվել»
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «բարեհաճ լինել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- արմատի հետ, որի տակ միավորվող ձեւերը առանց այն էլ կասկածելի են։ Կասկածելի է կապը նաեւ *sel- արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղմիկ