Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 14 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԱՁՈՒՐ (բրէջուր) «քարոզիչ (մի կրոնակարգի անդամ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆր. précheur
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՈՐ «պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ալեկոծվել, եռալ, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-) -որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhurati «արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն. φύρω «խառնել, խառնշտորել»
հուն. πορφύρω «ալեկոծել»
լատ. fermentum «խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՅԵԼ ««գոռոզաբար կռկռալ» (աքլորի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghagh-
բնաձայնական կազմություն, որ թերեւս հասնում է մինչեւ հնդեւրոպական միասնության շրջանը` *ghagh-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. գագաշել «կկթալ (հավի մասին` ձու ածելուց հետո)»
մ. վ. գ. gage(r)n «կռնչալ (սագի մասին)»
լիտվ. gagėti
ռուս. гоготать «կռնչալ»
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԱՆ (-ի, -աց) «գազան, վայրենի գիշատիչ կենդանի, փիղ, վիշապ, օձ, բարկ, բունդ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 147, սյունակ 1 Էջ 147
ԳԱՄ (-ու) «ելք, հնար, կովան, հենարան, հենակետ, սեպ, մեխ, անգամ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. gāma (թերեւս) «քայլ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gām (թերեւս) «քայլ»
իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գամագիտ, գամագիտ, գամագտանել, գամագտական, գամագամ, երկաթագամ, պղնձագամ, գամել
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 508-509
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԹ (գիթ-) «սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՆԳ II (-զանգ) «ձայն, հնչյուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգիւն, արձագանգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 516
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁ I (-ու, -ի, -ից) «դրամի հավաքածու, հարստություն, կարողություն, ինչք, ունեցվածք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ganza-
Աղբյուր՝ մ. պ. ganj
իրանական աղբյուրից (մեդերենի՞ց)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձել, գանձագին, գանձարան, գանձապահ, գանձակողոպուտ, գանձահատ, գանձալից, գանձապետ, բազմագանձ, մեծագանձ
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 517; Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՌԱԳԻՂ (գառագեղ, գառագիղ, գառագիղ, գայռագիղ, գայռագեղ, գայռագիղ) «կենդանու վանդակ, բանտ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գառագիղանման, անգառագեղ
Էջ 151, սյունակ 1 Էջ 151
ԳԱՐԻ «հացազգի մի բոյս՝ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «դուրս գալ, բուսնել. քիստ ունենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghārūā- (՞)) արմատից
միւս լեզուներն ունեն զանազան աճականներով ձեւեր, եւ հայերենն իր ձեւով կանգնած է առանձնակի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարեղէն, գարեդիւթ, գարեհատ, գարեհաց, գարեջուր, գարըմբեց
Նոր՝
գարեջրագործ, գարեջրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κρι, κριθη-
ալբ. drith(ë)
լատ. hordeum
հ. վ. գ. gersta
Մատենագիտություն
H. AG 432; Աճ. ՀԱԲ 522