Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԵԼ
(-եալ)
«ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի,
ներումն,
ներ(ող)ութիւն,
աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
nero
«դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ.
nraw
«բարք»
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԻՔ
«վարք»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
nraw
«բարք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻՍՏ
-ոյ
«նստվածք, նիստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ni-zdo-)
*ni «ցած» + *zd
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ni-zdo- (*ni «ցած», *sed/*zd «նստել») արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նստիլ,
ստուերանիստ,
նստել,
գահանստիլ,
նստակեաց,
մեծանիստ,
երկայնանիստ,
թագաւորանիստ,
լայնանիստ,
գեղեցկանիստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nisidati
«նստում է»
սողդ.
nista
«նստած»
հ. վ. գ.
nest
անգլ.
nest
Մատենագիտություն
H. AG 178;
Աճ. ՀԱԲ 453-454
Էջ 572, սյունակ 1
ՆՈՒԱԳ
I
-ի, -աց
«երգ, երաժշտություն. երգի եղանակ նվագ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. nivāg
փոխատու լեզու՝ պ. navā
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նուագել,
նուագածու,
նուագայարդար,
նուագարան,
քաղցրանուագ,
սաղմոսանուագ,
հոգենուագ,
բազմանուագ,
գեղեցկանուագ,
նուագախումբ,
նուագահանդէս,
նուագային,
ցայգանուագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
nivāg
պ.
navā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567;
Bailey, DKS 195
Էջ 582, սյունակ 1
ՇԱՐԱԳԱՀ
(բբ)
«շտեմարան հորաձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. šira
«գինի»
փոխատու լեզու՝ պ. gāh
«տեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 501
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԽՄՈՒՏ
(բբ)
«արագահոս»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Անծանոթ շխ- արմատից՝ -ուտ վերջածանցով
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐԿՈՐ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կերակրափող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
բուն նախաձեւը որոշելու հարցում կան դժվարություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որկորեայ,
որկորամոլ,
որկորաժետ,
որկորաժետութիւն,
որկրամոլ,
որկրագահ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 624, սյունակ 1
ՊԱՂԳԱՀԻԿ
«մեղմ, թոյլ, քիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 631, սյունակ 1
ՊԱՐԵԽ
«ժայռ, լեռան ցվաձք, գահավանդ, բարձրավանդակ, բարբարոտ տեղ, գերեզմանաքար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանական կամ վրացական զուգահեռնե՞ր
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։