Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 14/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷԹ (բեթ(ս) «սափոր») «մի հեղուկաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βαίθ
փոխատու լեզու՝ եբր. bath
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԻԹ ««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-) -t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ, բլթենի, բլթեն, բլթել, բլթիլ, բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
bleine
«բշտիկ»
դան.
blegn(e)
«այտուցք, ուռուցք»
անգլ.
bloat (blaiton)
«ուռչել»
լատվ.
bli-tu, blēdu
«հաստանալ»
հուն.
φλιδάω
«ուռչել» <*bhlē-
հ. շվեդ.
bloemma
«մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ.
blāt(t)ara
«բշտիկ»
հ. անգլ.
bladara
«բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԴՈՐ (-փնդոր) «խառն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել»
կազմուած է առանձին չգործածուած *բնդ- արմատից եւ -որ անձանցից։ բնդ-ը կարո՞ղ է արդյոք կապված լինել հնդեւրոպական *bhendh- «կապել» բայի հետ՝ իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ. սրանից թերեւս տարբեր է բրբ. բնդել, «մի կերպ կարել» բայը, որից՝ բնդորել, բնդբնդորել (բնդմնդորիլ) եւ որը թերեւս նույնպես կապված է *bhendh-ի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնդորել, անբնդոր, խառնափնդոր, խառնաբնդորապէս, խառնաբնդորել
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԻՒՆ -աց (բնիւնն) «շատ փոքր (գարեհատի ծանրութեան) մի կշռաչափ, մի մանրագրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՅԹ I -ոյ, ոց, -ի, -աց (բոյթն, -ան) «բութ, բթամատ, փափկամիս, հաստ մսակտոր, նվագարանի սեպ, նվագարանի բանալի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-t-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ.
budde
անգլ.
bud
«բողբոջ»
մ. ն. գերմ.
botte
նիդեռլ.
bot
«բողբոջ»
մ. վ. գերմ.
butze
«միջուկ, գունդ»
մ. վ. գերմ.
būzen
«ուռչել, ցցվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՍՈՐ -այ «արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βοσόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ, բոսորած, բոսորակայլակ, բոսորային, բոսորատիպ, բոսորերանգեան, բոսորագեղ, բոսորագոյն, բոսորաներկ, բոսորավառ, բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԵՆԻ (-ի, -ից) (բորեան, բորայ, բորէ) «բորենի, մարդագայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «փայլուն, թխասպույր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-) +ենի ածանց
*-n-ով կազմության համար (հայերենում հետագայում ձեւափոխված)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhalla-
հ. վ. գերմ.
bero
«արջ»
ավ.
bawri
«կուղբ, ջրշուն»
լիտվ.
beras
«աշխետ, շագատ»
ավ.
bawraini
«կուղբ, կղբային»
հուն.
φρύνη, φρύνος
«խլուրդ, գորտ»
լատ.
fibrinus
«կղբային»
հ. վ. գերմ.
brun
«շագանակագույն»
պրուս.
brunse
«մի տեսակ ձուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՑ (-ոյ) «բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhok- «բոցավառվել, վառել, այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն, բոցադէզ, բոցալեզու, բոցախառն, բոցաճաճանչ, բոցանշան, բոցաշունչ, բոցեղէն, բազմաբոց, անբոց, հրաբոց, բոցավառ, բոցարծարծ, բոցաշատ, բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
focus
«օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162; Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՇՏ (-ոյ) «միջափամփուշտ, պալար, ուռուցք, բշտիկ, պղպջակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *beu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-) ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
ոչ լիովին պարզ -շտ տարրով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարբուշտ, փաղարբուշտ, փալարբուշտ, բշտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյն, բոյլ
*bh-ով
հուն.
φοα
«բշտիկ, ցան» *bh-ով
հայ.
պոյտն
*b-ով
հուն.
βύβα, βονβῶν
«աճուկ, աճուկային ուռուցք» *b-ով
լիտվ.
bubsėti
մ. ն. գ.
bulbeln
«պղպջալ, պղպջակներ արձակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԻՆՁ I «բրինձ, որիզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. ն. պրսկ. birinj, պհլ. brinǰ եւ այլն (բուն աղբյուրը պարզ չէ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրնձաղաց, բրնձահան, բրինձքամ, բրնձահատիկ, բրնձանման, բրնձապուր, բրնձափլավ, բրնձափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պրսկ.
birinj
պհլ.
brinǰ
Մատենագիտություն
H. AG 124; Աճ. ՀԱԲ 493