Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 14/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻՆ -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից «գին, արժեք, գնում, վարձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-no- «ծախել, վաճառել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնել, գնածոյ, գանձագին, մեծագին, առգին, առգնող, տժգին, տժգնել, ծանրագին, մարդագին, նորագին, դիւրագին, անգին, ձիբագին, խնկագին, գնորդ, գնահատել, գնահատական, գնում, անգնահատելի, թանկագին, սակագին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vasná
հուն.
ώνος
«գին»
լատ.
venus
«վաճառք»
Մատենագիտություն
H. AG 434; Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳԼՈՒԽ -ոյ, ուշ՝ -աւթ «գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu- «գլուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ, գլխազերծ, գլխադիր, գլխանի, գլխապարտ, գլխատել, գլխարկել, գլխաւոր, գլխիբաց, գլխովին, գլխել, զգլխել, բազմագլուխ, երկգլխի, բարձրիգլուխ, գահագլուխ, մերկագլուխ, մարդագլուխ, դարագլուխ, կորագլուխ, գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă
«գլուխ»
հ. ս.
glava
«գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565; Ջահ. ՀԼՊ 127; Pok. 350
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՄԵԼ I «ջարդել, կոտրել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԱԼ «գնալ, քայլել, ընթանալ, շրջել, կյանք վարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghē- «լքել, հեռանալ, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghhē-nā-mi-) չմայնացած *gh-ով
Արմատից բխող բազմաթիվ բարդություններ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգնալի, յոգնագնալի, գնայուն, գնայական, խելագնայ, գնացական, գնացումն, արագագնաց, արդարագնացիկ, բանագնաց, անգնաց, գաղտնագնաց, գետնագնաց, դեսպանագնաց, խառնագնաց, կաշառագնաց, նաւագնաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jahāti
«թողնում է, լքում է»
հ. հնդկ.
jihītē
«գնում է»
հուն.
κιχάνω
«հասնել»
հ. վ. գերմ.
gān
«գնալ» ըստ Պիզանիի
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂ -ոյ ««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պոկել, շորթել, թալանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից, գողություն, գողունի, գողանք, գողացիկ, գողուղի, գողումն, գաղտագողի, զրգողել, մարդագող, գողախեժ, գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō
«պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan
«թալանել»
գոթ.
vulwa
«գողություն, թալան»
խեթ.
ualh
«խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573; Solta, DAKIS 452
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՄՈՐ «մի չափ, արդու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γομόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. ōmer
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. vure (γwrk) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
garkha
«ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ.
geura
հ. հնդկ.
gurú
«ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԳ «գորգ, խալի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
փոխատու լեզու՝ խեթ. kurka «ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ, գորգագործարան, գորգավաճառ, ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԼ I «թուբ, բթամիտ, թմրած»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք գել «ոլորված, պիրկ», գելում «ոլորել, արկել. ճնշել, ճմլել, ճզմել» բառերի հետ, որ ծագում են հնդեւրոպական *uel- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uol- > գուլ՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլիլ, գլանալ
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԼ II «վարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gul
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլվարդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ