Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος
«պահապան»
արա
ωρα
«պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr
«ուշադիր»
հ. անգլ.
warian
«պահպանել»
հ. վ. գ.
wart
«պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԻՈՆ
(գերիւն(ն)°)
(բրբ. կերիոն)
«աղիմա, խարշափուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ հուն. γηρτιον
«ուղտափուշի գլուխ»
Կա հուն. γηρτιον բուսանունը, բայց այն նշանակում է «ուղտափուշի գլուխ»։
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՒՂ
(-ի, -ից, գեղջ, ի գեղջէ)
(գեղ, գեաւղ, գեօղ, բրբ. գեղ)
«գյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueik'-
«տուն-բնակատեղ, աւան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueik'li-)
Կան վերակնգնման հնչիւնական դժուարութիւններ, բայց *k'h>ւղ անցման համար հմմտ. *smak'hru> մաւրու-ք. գեղջ ձեւի համար կարելի է թերեւս ենթադրել *ueik'li-as>գեղջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղաքաղաք,
գյուղատնտեսութիւն,
գիւղեան,
գյուղախումբ,
գեղեան,
գյուղաբնակ,
գեղաստանեայք,
գյուղական,
գեղորեք,
գյուղանկար,
գեղջեայ,
գեղջկական,
գեղջաւագ,
գեղջկուհի,
անգեղ,
քաղաքագիւղ,
լեռնագիւղ,
գիւղացի,
գիւղատնտես,
գիւղատնտեսական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vīlla
«քաղաքից դուրս գտնվող տուն, գյուղական տուն, ամառանոց»
<*uoik-slā-
հ. հնդկ.
viś-
«բնակատեղ, տուն»
հուն.
οἶκος (Ϝοῖκος)
«տուն»
լատ.
vicus
գոթ.
weihs
«գյուղ»
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԻՒՌՆԻՈՎՆ
«շերեփուկ, մանր գորտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γύρινος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՆԴԱԿ
(-ի, -աց)
(գնտակ)
«գնդակ, գնդաձեւ մարմին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *gundak
Իրանական փոխառություն։ Աճառյանը բերում է գունդ բառի տակ, բայց սա իրանական փոխառություն է եւ ոչ գունդ բառից հայերենում կազմված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակել,
գնդակախաղ,
գնդակահարել,
գնդակահարութիւն,
խաղագնդակ
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 594
Տե՛ս նաեւ
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԲՂԱՅ
(գոբոդայ, գոբադայ, գութդայ, գութոդայ)
«սաղմոսարանի մի բաժին»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասորերեն
բայց բուն ձեւը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գութդայաբար,
գութոդաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԶՐՈՒՄ
(գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն)
«կատակ, կատակերգություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571;
ԲՀ 357
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՀ
«գոհ, գոհունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duš-gōh
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ,
գոհություն,
գոհագողություն,
դժգոհ,
դժգոհիլ,
գոհունակ,
գոհունակություն,
գոհացուցիչ,
ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅԺ
(-ի, -ից)
«բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել,
գուժկան,
գուժումն,
գուժխն,
գուժատուր,
գուժիկ,
հրապարակագոյժ,
մահագոյժ,
աշխարհագոյժ,
դառնագոյժ,
չարագոյժ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՎԱՂԱԿ
(գովաղակ, դուաղակ, դըվաղակ)
«մի տեսակ խունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։