Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԴԻ
(գօդի, գոթի)
««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն,
գոդենոց,
գոդատուն,
գոդետուն,
գոդեստան
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՀ
«գոհ, գոհունակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duš-gōh
իրանական ծագման վկայություն պետք է համարել դժգոհ ձեւը, որ հավանաբար բուն իրանական կազմություն է (*duš-gōh °)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոհանալ,
գոհություն,
գոհագողություն,
դժգոհ,
դժգոհիլ,
գոհունակ,
գոհունակություն,
գոհացուցիչ,
ինքնագոհ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 358
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏՐ
«փափուկ, քնքուշ, դուրեկան, ախորժելի, լույծ, հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d-ur-)
«փափուկ» իմաստային անցումով. «լույծ, հեղուկ» իմաստի համար հմմտ. նույն արմատից ռուս. вал «կոհակ, ալիք» տիպի իմաստները. հնարավոր է բաղարկություն քաղցր բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողտրիկ,
գողտրաբարբառ,
գողտրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вал
«կոհակ, ալիք»
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՉ
«գոչյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել,
գոչիւն,
գոչումն,
երկնագոչ,
բարձրագոչ,
ահեղագոչ,
հրապարակագոչ,
մեծագոչ,
յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vākti
«ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ.
vākyam
«խոսք, ասույթ»
ավ.
vaxš
լատ.
vox
«ձայն, ասույթ, բառ»
հուն.
επος
«բառ, խոսք»
թոխ. Ա
uwak
«ձայն»
թոխ. Բ
wek
«ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136;
ՀԱԲ 580
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌԵՂ
(-ոյ)
(գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ)
«իշամեղու, վայրի մեղու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghargharāyntē
«սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ.
grellen
«բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈՉ
«գոչյուն, գոռոց»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս ածանցված է գոռալ բայի արմատից՝ -ոչ ածանցով (հմմտ. խոռոչ՞): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 582) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոչել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 582
Տե՛ս նաեւ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹԱՅ
(գութան, նոր եւ բրբ.՝ գութան, քութան)
«գութան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
տարածված է կովկասյան լեզուներում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) համարում է կովկասյան («հարավային կովկասյան») ծագման բառ, բայց կովկասյան բառերի աղբյուրը նույնպես չի հավաստված։ Սակայն հմմտ. հ. հնդկ. kūtam «գութանի խոփ» բառը, որի կապը սրանց հետ հայտնի չէ (Մայrhoֆերը հակված է համարելու դրավիդյան ծագման բառ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gutani
չեչ.
gota
այլեւ՝ ou.
guton, goton
ադրբ.
kotan
քրդ.
kotan
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 587;
Աճ. ՀԱԲ 587;
Абаев 527
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
I
(-ի, -ից, -աց)
(գունտ, կունդ, կունդն, կունտն)
«գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել,
գնդաձեւ,
գունդսաղ,
գնդախաղ,
գնդասեղ,
գնդագիր,
երկրագունդ,
ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
gunda
«խմորի գունդ»
մ. պ.
gund
«ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət
«մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել
«յաղթել»
մ. պ.
ni-part
«կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr
«յաղթել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։