Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 139/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 671, սյունակ 1 Էջ 671
ՍԱՐԵԼ «դողդողալ, սարսռալ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սառն
հայ.
սառոյց
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐԻԿ (սարեկ, սարեակ) «մի թռչուն, սարյակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *sārīk
փոխատու լեզու՝ պրս. sārī
Բաղադրություն՝ գախսարեկ: Իրանական փոխառություն: Սարեակ-ը կարող է ինքնուրույն հայերեն կազմություն լինել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գախսարեկ
Մատենագիտություն
H. AG 236; Աճ. ՀԱԲ 187
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՄԱՐՈՒ «մողես»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σαῦρος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐՍԵԼ (ԲՀ՝ սարս «երկյուղ») «դողալ, սոսկալ, սարսափել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- (անմիջական նախաձեւ՝ *k'r-k'-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 191) սարսափ «սարսափ» բառը դիտում է որպես կրկնավոր արմատ եւ բխեցնում *սափ արմատից, բայց -սափ-ով ձեւերը կարող են լինել նաեւ -սափ արմատով կազմված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարսելի, սարսումն, սարսափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սառն
հայ.
կարկել - կարկափել
հայ.
թարթել - թարթափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 673, սյունակ 1 Էջ 673
ՍԱՒՈՐԴ -ի, -աց «վերնակողմ, բարձունք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
-որդ-ը վերջածանց է:
Էջ 673, սյունակ 1 Էջ 673
ՍԱՓՐԵԼ «սափրել, ածիլել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ՝ սափրիչ, սափրողական, նոր՝ սափրիչանոց, սափրիչություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սափրիչ, սափրողական, սափրիչանոց, սափրիչություն
Էջ 674, սյունակ 1 Էջ 674
ՍԵԱՒ «սեւ, թանաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *siyāv
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեւանալ, սեւակ, սեւագործ, կիսասեւ, քաջասեւ, նորսեւահեր, սեւահոգի, սեւահող, սեւամորթ, սեւաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
syāva-
պրթ.
syāv
մ. պ.
siyav
պ.
siyāh
Մատենագիտություն
H. AG 489; Աճ. ՀԱԲ 195-196; Ջահ. ՀԼՊ 543
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՆԵԱԿ (-ի, -աց) (սենեկ) «սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան, սենեկապետ, սենեկիկ, սենեկապետություն, առանձնասենյակ, գրասենյակ, հյուրասենյակ, ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՐՏ (-ի, -ից) «սերտ, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-di- *k’er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերտել (-անալ), սերտաշէն, գերասերտիլ, նախասերտեալ, սերտողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
creber
«խիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻՂՂՈԲԱՅ (սիղոբայ, սիղոբէ, սիղդոբայ, սիդղոբայ, սիղտոբայ, սալոփայ, սողոբէ, սիլլաբայ, սողովբայ) «վանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. συλλαβή
Մատենագիտություն
H. AG 379; Աճ. ՀԱԲ 213-214